مساوقت شیئیّت و وجود

اصطلاحات درس

شیئیت: حالت «چیزبودن» برای یک ذات؛ یعنی آن ذات قابلیت اشاره و تصور پیدا کرده و مشیت و اراده بر تحقّق آن تعلق گرفته است.

من حیث هی: ماهیت به اعتبار خودش و بدون در نظر گرفتن هیچ قید و شرطی مانند وجود یا عدم؛ یعنی لحاظ ماهیت صرفاً در مقام ذات خود.

عروض وجود: اتصاف ماهیت به وجود؛ به این معنا که وجود بر ماهیت عارض می‌شود و آن را متحقّق می‌سازد

. استواء الطرفین: برابری دو طرف نسبت به یک چیز؛ در اینجا یعنی ماهیت من حیث هی، نسبت به وجود و عدم یکسان است و نه موجود است و نه معدوم

. حمل: نسبت دادن و اتصاف دادن یک محمول به یک موضوع در قضیه؛ چه این نسبت در ذهن باشد چه در خارج.

شیء لا کالأشیاء: چیزی که همانند دیگر اشیاء نیست؛ معمولاً برای اشاره به ذات باری‌تعالی استفاده می‌شود که وجودی منحصر به فرد و بی‌مانند دارد.

اتحاد: یگانگی دو چیز در مصداق خارجی، با وجود تفاوت مفهومی آنها؛ مانند اتحاد وجود و شیئیت در خارج.

هوهویت خارجیّه: عینیت کامل در مقام تحقّق خارجی؛ یعنی دو مفهوم در خارج تنها یک مصداق دارند.

تقدم رتبی: تقدم در رتبه و درجه، نه در زمان؛ به این معنا که وجود یکی شرط تحقّق دیگری است.

تقدم طبعی: تقدمی طبیعی و ذاتی؛ مانند اینکه وجود یکی به‌طور ذاتی مقدم بر دیگری است

عالم ثبوت: مرتبه‌ای از واقعیت که در آن حقایق و ماهیات به صورت ثابت و علمی نزد خداوند موجودند.

تعیّن: محدود و مشخص شدن وجود در قالب و شکل خاص.

مساوقت: همراهی و هم‌زمانی کامل دو چیز در مصداق؛ به گونه‌ای که هرجا یکی باشد، دیگری نیز هست.

وجود ذهنی: وجودی که به صورت مفهوم و صورت علمی در ذهن تحقّق می‌یابد.

ماهیت مبهمه: مفهوم کلی و نامتعین ماهیت، بدون اشاره به هیچ ماهیت خاص؛ در این معنا ماهیت فاقد هرگونه تعین و وجود است.