مرتب سازی:
جلسه ۱۱۳
7و (بانه یستلزم کون الواجب موجودا بوجودین) و این كه اعتراف نیست كه لازم مىگیرید كه واجب موجود باشد به دو وجود، یك وجود خاص، یكى هم وجود عام. وجود عام عرضى است، این موجود نیست، حقیقت واجب را تشكیل نمىدهد (مع انه لا اولویه لأحدهما بالعارضیه و الآخر بالمعروضیه) علاوه بر این اولویتى براى یكى از این دو وجود به عارضیت و دیگرى به معروضیت نیست. چون در مورد اطلاق وجود عام بر ما، قبلا باید یك وجود خاصى باشد، اول یك وجود خاصى باید باشد تا بواسطه آن وجود خاص آن وجود عام بر ما اطلاق بشود. تا این وجود خاص عارض بر ماهیت نشود، آن وجود عامى كه در مقابل عدم است و آن مفهوم بر ما اطلاق نمىشود. تا عنایت حق تعالى نباشد و وجود خاص را در خارج متحقق نكند، آن معناى عام بر ما اطلاق نخواهد شد.
پس در این جا وجود خاص اطلاق عروضش بر این ماهیت بالاولیه و الاولویه مقدم است بر آن وجود عام، اما در مورد حق متعال این گونه نیست. چون وجود عام و وجود خاص در حق متعال یكى است. چون خود وجود كه آن معناى كلى و سعى است عبارت است از همان نفس وجود خاص، نفس وجود خاص عبارت است از همان معناى كلى و سعى.
پس بنابراین آن معناى كلى كه شما آمدید این را انتزاع كردید، آن معناى كلى همان وجود خاص است، كه داراى مظاهر مختلفى است و در عالم تعینات تحقق پیدا مىكند.
پس در این جا هیچ اولیت و اولویتى بواسطه عارضیت و معروضیت نیست كه اول باید وجود خاص باشد، بعدا این وجود عام در این جا تحقق پیدا بكند. این یك معنائى كه براى این مىتوانیم بكنیم.
معناى دیگرى كه براى این عبارت مىتوانیم بگیریم این است كه در مورد ممكنات، این اولیت بواسطه اول باید این وجود خاص بیاید تا بعد آن ماهیت ممكن، معروض براى وجود عام باشد. ولى در این جا كه ذات بارى با وجود بارى یكى است. بین ماهیت و بین ذات هیچ گونه اولیت و اولویتى وجود ندارد یعنى ذات بارى با وجود خاص بارى هر دو یكى خواهد بود.