کیفیت اتصاف ماهیت و وجود به امکان

می‌گفتند که مرحوم قاضی هشت بار مثنوی را از اول تا آخر مطالعه کردند! و فرمودند که در هر مرتبه معنای جدیدی برای من پیدا می‌شد! همۀ اینها در طول سیرشان بوده است.

تلمیذ: ... جنید و بایزید هم.... ایشان از ... کامل بودند؟

استاد: بله، جنید و بایزید و [ابو] سعید [ابوالخیر]...

تلمیذ: یعنی همۀ اینها اسفار اربعه را طی کرده بودند؟

استاد: بله.

تلمیذ: پس باز فرمایش آقای حداد را به همان سعه و ظرفیت برگردانیم؟

استاد: بله قاعدتاً!

تلمیذ: خب اینکه حضرت آقا در کتاب‌هایشان [تعابیری] نسبت به بعضی از افراد دارند ـ یک بار هم هم‌چنین سؤالی کردم ولی نتوانستم ... ـ تعابیر ملاحظه‌ای است؟! یعنی مثل شبستری که می‌فرمایند که ایشان عارف کامل بوده است یعنی از باب این است که چون دیگران می‌گویند ایشان هم این تعابیر را به او ابلاغ می‌کنند؟ چون از فرمایشات شما فهمیدم که شبستری هم به حدی بالا نرفته بود.

تعریف از اشعار مرحوم شبستری

استاد: چرا شبستری هم [مطالبش] عالی است. احتمال دارد که مثلاً در بعد شده باشند.

تلمیذ: یعنی تعابیر آقا بالأخره درست است؟

استاد: ما دو بار از آنجا عبور کردیم ولی هنوز نشد به شبستر برویم. خیلی اشعارش عالی است و من اشعاری به این پرمغزی ندیدم که این‌قدر قشنگ و عالی باشد و آن حقایق توحیدی را در قالب و وزن کلام این‌طور بیاورد و مثال‌هایی که می‌زند همه حکایت از این می‌کند که نسبت به قضایا شهود داشته است و فقط علم نبوده است.

اللهم صلّ علی محمد و آل محمد