نحوه اتصاف ماهيت و وجود به امکان
بررسی جعل، اصالت وجود و نقد اصالت ماهيت
نحوه اتصاف ماهيت و وجود به امکان در این جلسه از آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بررسی می‌شود که امکان چگونه به ماهیت و وجود نسبت داده می‌شود و این نسبت چه معنایی در فلسفه دارد. بحث با توضیح دیدگاه حکمت مشاء و سپس تحلیل دیدگاه صدرالمتألهین آغاز می‌شود که جعل را به وجود می‌داند و ماهیت را امری انتزاعی و تبعی معرفی می‌کند. در ادامه تفاوت نگاه اصالت وجود و اصالت ماهیت روشن می‌شود و اشکال اینکه جعل به وجود بسیط نمی‌تواند تعلق بگیرد بررسی می‌گردد. استاد توضیح می‌دهند که حدود و تعینات خارجی، همان مراتب محدود وجود هستند نه امری جدا از وجود. سپس دیدگاه سوم تبیین می‌شود که ماهیت را شأن و مرتبه‌ای از خود وجود می‌داند نه امر اعتباری صرف. نتیجه جلسه این است که امکان و تعینات، در حقیقت به مراتب وجود بازمی‌گردند و نزاع‌های رایج در گرو فهم دقیق نسبت وجود و حدّ آن است.
نحوه اتصاف ماهيت و وجود به امکان
توضیحات:
نحوه اتصاف ماهيت و وجود به امکان در این جلسه از آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بررسی می‌شود که امکان چگونه به ماهیت و وجود نسبت داده می‌شود و این نسبت چه معنایی در فلسفه دارد. بحث با توضیح دیدگاه حکمت مشاء و سپس تحلیل دیدگاه صدرالمتألهین آغاز می‌شود که جعل را به وجود می‌داند و ماهیت را امری انتزاعی و تبعی معرفی می‌کند. در ادامه تفاوت نگاه اصالت وجود و اصالت ماهیت روشن می‌شود و اشکال اینکه جعل به وجود بسیط نمی‌تواند تعلق بگیرد بررسی می‌گردد. استاد توضیح می‌دهند که حدود و تعینات خارجی، همان مراتب محدود وجود هستند نه امری جدا از وجود. سپس دیدگاه سوم تبیین می‌شود که ماهیت را شأن و مرتبه‌ای از خود وجود می‌داند نه امر اعتباری صرف. نتیجه جلسه این است که امکان و تعینات، در حقیقت به مراتب وجود بازمی‌گردند و نزاع‌های رایج در گرو فهم دقیق نسبت وجود و حدّ آن است.
نحوه اتصاف ماهيت و وجود به امکان
10تلمیذ: ...
استاد: خب از خودش بپرسید! آنچه که ما می‌دانیم این است که این فیض او خودش را به بروز و ظهور دربیاورد یعنی خودش را به کیفیات مختلفه و ظهورات مختلفه دربیاورد و آن کمالات مختفی در وجود بالصرافه را به مرحلۀ ظهور دربیاورد مثل فیلمی که همۀ عکس‌ها در آن هست ولی تا روی پرده نیفتد این فیلم کمال خودش را بروز نمی‌دهد! چه وقت این فیلم کامل است و ارزش دارد؟ وقتی که قابلیت ارائه داشته باشد! والاّ اگر همۀ فیلم‌ها در آرشیو همان‌طور باشد چه فایده‌ای دارد؟!
اخیراً آنهایی که آمدند و نشان دادند حسنش برای این بود که مردم ببینند و استفاده کنند! إن‌شاءالله باز هم ادامه پیدا بکند بیشتر استفاده کنیم! جای دیگر هم ببرند! ما که چیزی نمی‌بینیم اقلاً در تلویزیون جمهوری ببینیم!!
تلمیذ: پس این شخصی که خودش را آیه می‌بیند. آن آیه را متبدل به خود می‌بیند یعنی به این حقیقت رسید که کل عالم وجود یک حقیقت است که می‌تواند در صور مختلفه متحقق بشود معنایش این است؟!
استاد: بله!
تلمیذ: نه‌اینکه متبدل شده بلکه بوده و هست.
استاد: بله، بیانات شما دقیقاً منطبق است!
تلمیذ: یعنی فقط اگر راه برود می‌فهمد که نه فقط این آیه، یعنی کلّ...
استاد: همۀ آن! منتها کم‌کم برای او بروز پیدا می‌کند. آن‌وقت آن کسی اکمل است که تمام کتاب مبین در وجود او باشد؛ یعنی ظهور پیدا بکند. آن ائمه و پیغمبر علیهم‌السّلام هستند. همۀ مراتب است!
اللهم صلّ علی محمد و آل محمد