سیره عملی و اخلاقی مرحوم علامه طهرانی

لزوم حفظ آزادی و حریت

چندی قبل من با یک نفر صحبت می‌کردم و می‌گفتم که آقا من به شما نمی‌گویم که پیش این برو یا نرو، من به شما می‌گویم: پیش عُمَر برو ولی حریت و آزادی خودت را حفظ کن؛ آزادی فکر، آزادی نفس، آزادی اندیشه و آن حریت در اتجاه با حق را همیشه حفظ کن و هرجا که می‌خواهی بروی برو! و اگر آن را حفظ کند دیگر نمی‌تواند جایی برود! و من بالعیان این مطلب را دیدم که آنچه را که ما از بعضی‌ها در دو یا سه سال قبل می‌دیدیم، الآن قضیه تفاوت کرده و این خطر است! خطر اینجا است که انسان آن فکر و آن آزادی و آن حریتش دستخوش احساسات واقع بشود! آن نحوه که قبلاً با حق برخورد می‌کرد، الآن لنگ بیندازد، بار زمین بگذارد، مماشات کند و کوتاه بیاید!

این یک مسئله‌ای است که مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ می‌خواستند این مطلب را به همۀ ما و همۀ شاگردانشان تفهیم و القاء کنند بالأخص اهل علم که خلاصه از همه بیشتر در معرض این مسائل و سهام ابلیس و شِباک شیاطین و ابلیس قرار دارند! البته خب هر چیزی یک راهی دارد و ما قبول داریم و باید از راه وارد شد! ﴿ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ﴾¹ یا اینکه ﴿فَبَشِّرۡ عِبَادِ * ٱلَّذِينَ يَسۡتَمِعُونَ ٱلۡقَوۡلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحۡسَنَهُۥٓ﴾،² ﴿فَقُولَا لَهُۥ قَولا لَّيِّنا لَّعَلَّهُۥ يَتَذَكَّرُ أَو يَخشَىٰ﴾³ اینها همه به‌جای خودش محفوظ است ولی نمی‌شود کوتاه آمد! یعنی [نمی‌شود که] انسان از آن مرام و آنچه را که نسبت به آن قضیه تشخیص می‌دهد کوتاه بیاید! اگر هرکدام از ما توانستیم در این مسیر باشیم واقعاً فرزندان واقعی و حقیقی آن بزرگان هستیم و باید همان راه را ادامه بدهیم.

مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ فتق عمل کرده بودند و از بیمارستان به منزل آمدند، در منزل برای ایشان تشک پهن ‌کرده ‌بودند که‌ بخوابند و تا چند روز استراحت ‌کنند! همین‌که سرشان را گذاشتند کتاب را برداشتند تا مطالعه کنند و شروع به نوشتن کنند! یکی از دوستان و رفقا و بستگان و اقرباء در اندرونی پیش ایشان رفته بود و گفته بود که جناب آقادایی شما الآن هم کتاب را برمی‌دارید؟! الآن که موقع استراحت است الآن هم مشغول [مطالعه و نوشتن] هستید؟! ایشان فرمودند: جناب آقای کذا دیگر عمری از ما باقی نمانده و عمر ما دیگر تمام شده است و دیگران باید این رسالت را بعد از ما ادامه بدهند! و اسم هم بردند. باید بعد از ما بیایند و این رسالت را ادامه بدهند، آنچه را که به ما رسیده است تحویل بگیرند و از عهده بربیایند!