
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
تبیین سنخیت میان علت و معلول در امکان استعدادی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
19استاد: هست، همین الآن هست!
تلمیذ: لذا ما میتوانیم الآن از این زمین خارج شویم و به آن زمینی برویم که بعداً خواهد آمد.
استاد: بله از همانجا میرویم.
تلمیذ: ولی آن را نمیتوانیم ببینیم اینکه نمیتوانیم ببینیم زمان حاجب نشده است آن فقط بصیرت ما کور است اگر ما بینا شویم الآن همۀ زمینها را میبینیم.
استاد: اشکالی ندارد، به کجای قضیه اشکال برمیخورد؟
تلمیذ: این را توضیح دهید، حجاب فقط زمان نیست حجاب فقط برگشت به خود ماست.
استاد: چون ما الآن محکوم زمان هستیم، منظور خود ما است چون الآن مدرکات ما محکوم ماده است و خود ماده متدرج است، حالا شما اسمش را زمان بگذارید یا نگذارید فرق نمیکند.
تلمیذ: اصلاً تدرج هم باید برداشته شود.
استاد: آخر تدرج خودش امری است یکی بر دیگری، مثل اینکه یک وقت یک خیط هست این خیط از اینجا تا اینجاست. این الآن امر ثابتی است یا نه؟ یک امر ثابت است. یک مورچه که از اینجا حرکت میکند و اینجا میآید، آیا مورچه این را ادراک میکند؟!
تلمیذ: همه را نه!
استاد: محکوم ماده است، من الآن ادراک میکنم چون محکوم ماده نیستم. این مسئلۀ حوادثی که در عالم هست نسبت به ما مثل قضیۀ مورچه میماند.
تلمیذ: همینجا سؤال هست، الآن ما وقتی از زمین بیرون میرویم چرا به آن مادۀ واقعی برخورد نمیکنیم؟
استاد: کدام؟
تلمیذ: الآن اینجا یک واقعیت دیگری هست، همین را هم عرض کردید که الآن کره زمین را لحظۀ قبل یک وجود بعدی دارد، لحظه ثالث یک وجود سوم دارد، لحظه چهارم یک وجود چهارم دارد و بینهایت در قطعات زمان و آنات، وجودات متعدد دارد.
استاد: بله.
تلمیذ: چرا ما نمیتوانیم وقتی بیرون میرویم در آن وجودهای خارجی جسمی برخورد کنیم.
استاد: چرا برخورد میکنیم!
تلمیذ: من الآن خارج میشوم چرا برخورد نمیکنم؟
استاد: اینکه الآن شما میبینید وجود مختص به خود است الآن شما اینجا قرار دارید.
تلمیذ: نمیتوانم ببینم.
