فیاضیت پروردگار و استمرار فیض الهی

خب این مسئله و مشکل را حل نمی‌کند. آنچه که مشکل را حل می‌کند این است که ما از نقطه‌نظر طولی مطلب را بررسی کنیم یعنی الآن عالمی را که عالم مافوق زمان است به‌عنوان عالم مثال تصور کنیم. آن عالم مثال با این عالم ماده محیط است یعنی ارتباط این عالم با عالم مثال دیگر منوط به گذشته و آینده نیست. این نفس ارتباط عالم مثال با عالم ماده است که این زمان را به‌وجود می‌آورد و دیگر نباید نگاه به گذشته بکنیم که چند میلیارد سال به عقب برگردیم و ببینیم که ماده از کجا بوده است. نه! چند میلیارد سال هم که به عقب برگردیم باز ارتباط با عالم مثال است که آن ماده را درست کرده است. پس تغییروتحول در مثال موجب تغییروتحول در ماده می‌شود. ما دیگر نباید به عقب برگردیم ما باید در همان وضعیتی که خودمان هستیم در همان وضعیت ارزیابی کنیم و در همان وضعیت این ارتباط ماده را با علت خودش بررسی بکنیم. اگر این‌طور باشد پس دیگر به عقب رفتن در اینجا معنا ندارد و آن جنبۀ فیاضیت هم به یک نحوۀ دیگری درمی‌آید.

أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد