
نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان
تحلیل اعتباری بودن زمان و تفاوت آن با حقیقت حرکت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ادعای بازگشت به زمان گذشته از طریق حرکت با سرعت مافوق صوت میپردازند. بحث با تبیین مبانی این فرضیه و نحوه سنجش سرعت اجسام در فیزیک آغاز میشود. در ادامه، استاد با تفکیک میان «زمان اعتباری» که بر اساس حرکت وضعی زمین و قراردادهای بشری شکل میگیرد و «حقیقت حرکت» که قائم به خود شیء است، استدلال میکنند که افزایش سرعت، تأثیری بر ماهیت زمان ندارد و نمیتواند انسان را به گذشته بازگرداند. در بخش پایانی، تفاوت ادراک زمان در عالم ماده با عوالم مثال و برزخ بررسی شده و با ارائه مثالهایی از تجربیات روحی، تبیین میشود که چگونه زمان در ارتباط با نفس انسان میتواند دچار بسط یا قبض شود، در حالی که زمانِ جاری در خارج، مسیر خود را طی میکند.
نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان
8مسئله همینطور است، آن شخصی که الآن با این سرعت بالا میرود و میآید وقتی که این مسئله را لحاظ کنیم، الآن بین او تااینکه خودش را در زمین احساس کند چه فرقی است؟ هیچ فرقی نیست الاّ اینکه در زمین نشسته و هفت ثانیه بر او گذشته است؛ یک، دو، سه، چهار تا هفت، خب همین یک، دو، سه و چهار ...، همین را در حال حرکت احساس میکند والاّ آن حرکتش را که اصلاً نمیفهمد! شما همینقدر که از روی زمین بلند میشوید و در یک مسافتی قرار بگیرید حالا نه خیلی بالا! همینطور از روی زمین بلند بشوید، چه این هواپیمای شما با سرعت صد کیلومتر برود و چه هواپیمای شما با سرعت صد هزار کیلومتر برود، اصلاً شما میفهمید؟! نه، فقط نگاه میکنید و میبینید که زمین [را زود طی کردید] ولی خودتان دیگر احساس ندارید چون فضا تکان ندارد، فضا حرکت ندارد.
من خودم چندی پیش یک مسافرت رفتم و در [موقع] رفتن سرعت هواپیما 650 کیلومتر بود و در [موقع] برگشت 1055 کیلومتر میآمد. گفتم که این چهل کیلومتر بیشتر برود، 1100 کیلومتر سرعت صوت است و به سرعت صوت میرسد! [موقع] رفت هواپیمای ایرباس بود و 650 کیلومتر زور میزد و در برگشت از این چهارتا [موتور داشت] و 1055 کیلومتر سرعت داشت! آن سه ساعت طول کشید و این در برگشت دو ساعت ربع کم رسید. اصلاً هیچکدام را نفهمیدیم، خب نمیفهمیدیم! اگر صفحۀ مانیتور سرعت را نشان نمیداد، از کجا میفهمیدیم که سرعت زیاد است یا کم است؟! مشخص نمیکند، فقط آنچه را که انسان احساس میکند احساس گذشت زمان است.
تلمیذ: دوتا زمان داریم؛ یک زمان واقعی است که درونی است بدون مقایسه که اصلاً نباید در این باب بحث بشود. یک زمان اعتباری است که نقطۀ مشترک بین زمانیات است، با آن گذشت کاری ندارم.
منظور از حقیقت زمان
