زیادت وجود بر ماهیت در فلسفه اسلامی

توضیحات:

آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی دقیق مسئله «زیادت وجود بر ماهیت» می‌پردازند. بحث با تبیین این نکته آغاز می‌شود که عقل میان مفهوم وجود و مفهوم ماهیت افتراق قائل است، اما این تفاوت به معنای دوگانگی در خارج نیست. استاد با نقد دیدگاه‌هایی که زیادت وجود بر ماهیت را به معنای مباینت یا قیام عرض بر معروض می‌دانند، توضیح می‌دهند که این زیادت صرفاً یک امر اعتباری و ذهنی است که از قصور و فقر وجودات امکانی انتزاع می‌شود. در ادامه، ادله مشهور فلاسفه برای اثبات این تغایر مفهومی، از جمله افاده حمل، نیاز به استدلال برای اثبات وجود، صحت سلب و انفکاک در تعقل مورد واکاوی قرار می‌گیرد. هدف اصلی این جلسه، روشن‌سازی این حقیقت است که اگرچه در مقام ذهن و تحلیل عقلی، وجود بر ماهیت زائد است، اما در مقام تحقق خارجی، وجود و ماهیت دارای اتحاد عینی هستند.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

زیادت وجود بر ماهیت در فلسفه اسلامی

11

یکی از آن ادله اتحاد مفهوم است و وجود یک معنای واحدی در همۀ قضایا است ولی انسان و فرس و شجر نه! موضوعات معانی مختلف دارند. بنابراین بین محمول و موضوع باید از نقطه‌نظر مفهومی اختلاف باشد.
و منها الانفکاکُ فی التعقلِ فإنّا قَد نَتصوَرُ الماهیةَ و لا نَتَصوَرُ کونَها لا الخارجی و لا الذهنی.
یکی از آن موارد انفکاک در تعقل هست و ما گاهی ماهیت را تصور می‌کنیم ولی وجودش را تصور نمی‌کنیم؛ خارجی و ذهنی‌اش هیچ‌کدام را تصور نمی‌کنیم.
أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد