نظریه شیخ اشراق در کیفیت ابصار و ادراک

تلمیذ: داستان رابعه دلیله هم همین‌طور بود در مثنوی هست که کنیزش به او می‌گوید که آثار رحمت خدا خودش رفته بود تفکر می‌کرده گفت: من در آثارِ آثار رحمت خدا هستم این معناست که در مثال اعظم بود یا در عالم عقلش بود؟!

استاد: نه، بالاتر بوده بالا بود. این رابعه خیلی عبارات عجیبی دارد و حکایت از این سعه و کیفیت ادراکش می‌کند. عبارات خیلی بالایی است.

دوتا برادر هم بودند که در همین قم بودند ـ برادران مرعشی ـ یکی در مشهد بود و یکی در قم بود و اینها هم مثل هم بودند. یک روز یکی از اینها از اراک به طرف قم می‌آید و رانندۀ مینی‌بوس ـ زمان شاه بود ـ رادیو گذاشته بود و صدای موسیقی می‌آمد و این به راننده می‌گوید که خاموش کن. او می‌گوید که شیخ اگر نمی‌خواهی گوش کنی پیاده شو. آن بندۀ خدا هم بین قم و اراک پیاده می‌شود. خلاصه این راننده می‌آید قم می‌بیند این را که بین راه پیاده‌اش کرد، دارد در خیابان راه می‌رود. می‌گوید که این از رجال الغیب است! به دست و پایش می‌افتد و می‌بوسد. آن‌ هم شصتش خبردار می‌شود و به روی خودش نمی‌آورد و می‌گوید که بله بله! گاه‌گاهی ما از این کارها می‌کنیم. وقتی برادرش را می‌بیند می‌گوید که هان چطور شد؟ در بیابان پیاده‌ات کردند؟ برادرش می‌گوید که تو از کجا فهمیدی؟! گفت که راننده آمد دست مرا بوسید!

أللهم صل علی محمد و آل محمد