اصالت وجود و تبیین ماهیت اشیاء

تفاوت ماهیات و اعتباریات

تلمیذ: اعتباریات را هم جزء ماهیات حساب می‌کنیم یا نه؟

استاد: ماهیت با اعتباریات اصلاً دوتاست. برگشت ماهیت به مقولات است و برگشت اعتباریات به منتزعات است.

تلمیذ: مثالی که شما می‌زنید به اعتباریات می‌خورد.

استاد: ما اعتبار نمی‌کنیم! ما بخواهیم یا نخواهیم این آب است و این هم پلاستیک است. در مورد اعتباریات شما می‌توانید عوضی اعتبار کنید؛ آن آقایی که آنجا رئیس هست را می‌آورید اینجا می‌نشانید و این را آنجا می‌برید و می‌نشانید آن‌وقت به این می‌گویید: رئیس! خیلی خوب پس می‌توانید جا را عوض کنید! حالا شما به‌جای این آب پلاستیک را بخورید! بگویید که من تا حالا آب می‌خوردم الآن دلم می‌خواهد به‌جای آب این را بخورم! نمی‌توانید، وجود خارجی دارد!

تلمیذ: آنهایی که می‌گویند: ماهیت بما هو هو نیست، عارض شدن ماهیت بر وجود را قبول دارند ولی می‌گویند که باهم فرق دارند.

استاد: چطور عارض می‌شود؟! بحث تشکیک یک بحث دیگر است و اصلاً کاری به آن نداریم. من‌باب‌مثال وجودات متواطی در عرضِ هم را فرض می‌کنیم، اصلاً فرض می‌کنیم این‌هم وجود متواطی است دیگر. آن مراتب تشکیک مراتب در تجرد است که بحثش می‌آید ولی حالا فعلاً در وجودات متواطی، این که الآن درقبال این هست، چه اختلافی با این دارد؟! در وجود که هردو یکی است. فرض این است که وجود مجرد است و ماده هم که یکی است و یکی بیشتر نداریم. پس چرا اینها دوتاست و این را می‌خوریم و آن را نمی‌خوریم؟! اینکه دیگر اعتباری نیست.

تلمیذ: چون ماهیتش فرق دارد!

استاد: ماهیت از کجا آمد؟! ما که غیر از وجود چیزی نداریم! اصالة الوجود می‌گوید: ثانیِ برای وجود نمی‌شود فرض کرد، هرچه هست وجود است اما شما می‌بینید این دوتا باهم فرق می‌کنند. چرا؟! حالا راجع به این قضیه فکر کنید.

أللهم صل علی محمد و آل محمد