تحلیل ماهیت وجود رابط و کیفیت تعقل آن

حالا صحبت در این است، آقایانی که قائل هستند بر اینکه این لفظ وجود در اشتراک لفظی بر وجود رابط اطلاق می‌شود، در واقع به عبارت دیگر قائل هستند بر اینکه وجود رابط اصلاً وجود ندارد یعنی نمی‌شود که در بحث وجود، آن وجودی را که به معنای وجود رابطی است که وجود محمولی است یا به معنای مطلق وجود است، آن وجود را بر آن معانی خودش اطلاق کنیم و بعد آن‌وقت همان وجود را با همان حقیقت و تشخص خارجی خودش بر وجود رابط حمل کنیم و درعین‌حال هم اسم اشتراک لفظی برای آن بگذاریم درحالی‌که دیگر نیاز به اشتراک لفظی نداریم. اگر قرار باشد این اطلاق لفظ وجود بر وجود رابط به‌واسطۀ ما‌به‌الاِشتراک و ماده‌ای باشد که بین افراد مشترک است پس اشتراک لفظی در اینجا وجود ندارد. یا شما در اینجا قائل به اشتراک معنوی هستید یا [قائل به] عموم المجاز هستید، به هرکدام از این دو قسم [قائل باشید] دیگر این اشتراک لفظی در اینجا معنا ندارد. پس باید قائل به چه بشوید؟! پس باید قائل به این باشید که لفظ این وجود به همان معنای خودش در اینجا در معنای وجود رابط استعمال شده است.

اشکالی که در اینجا پیش می‌آید این است که شما که وجود را در وجود رابط وجود فی غیره می‌دانید، چطور ممکن است که بتوانید برای وجود رابط تصور و تعقل صحیحی داشته باشید؟! درحالی‌که تشخص وجود به تشخص خارجی اوست البته به مراتب مختلف در تشخص، به آن مسئله کار نداریم. بالأخره وقتی که یک وجود می‌خواهد از یک مفهومی حکایت کند، آیا باید از یک مفهوم اعتباری حکایت کند یا از یک مفهوم حقیقی حکایت کند؟! اگر می‌خواهد از یک مفهوم حقیقی حکایت کند باید تشخص در خارج وجود داشته باشد و اگر می‌خواهد از مفهوم اعتباری حکایت کند، آن اعتبار به اعتبار معتبر است و وجود خارجی ندارد.