کیفیت تلبس مفاهیم ذهنی به لباس وجود

خدا مرحوم حاج میرزا حبیب را رحمت کند می‌گوید:

من گدا من گدا من گدایم¹

وقتی که من دارم خودم را پادشاه فرض می‌کنم، دارم مابإزاء می‌سازم و چیزی که نیست را می‌سازم! پادشاه فقط یکی است! ﴿مَٰلِكِ يَوۡمِ ٱلدِّينِ﴾،² ﴿بِيَدِهِ ٱلۡمُلۡكُ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ﴾،³ ﴿قُلِ ٱللَهُمَّ مَٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ تُؤۡتِي ٱلۡمُلۡكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلۡمُلۡكَ مِمَّن تَشَآءُ﴾⁴ حقیقت و مابإزاء واقعی سلطنت یکی است! مابإزاء حقیقی او یکی است. آن‌وقت ما برای حکومت خود مابإزاء خارجی درست می‌کنیم، چیزی که نیست! چیزی که نیست را درست می‌کنیم. پس آن چیزی که اعتباری است در مقابل آن چیزی که حقیقی است قرار می‌گیرد و دور می‌کند و حقیقت هم که با اعتبار باهم جمع نمی‌شوند، این عقب می‌آید و مدام فاصله می‌گیرد. مابإزاء غنی یکی است و ما خودمان را مابإزاء غناء قرار می‌دهیم درحالی‌که ﴿هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ﴾⁵ این اعتبار درمقابل این حقیقت قرار می‌گیرد و فاصله [می‌گیرد] ـ البته نه درمقابل شما، شما یک حقیقت هستی ـ کُلّنا اعتباراتٌ و أنتَ حَقیقةٌ!! ـ اعتبار با حقیقت جمع نمی‌شود ولی نمی‌دانیم چطور بعضی‌ها [این کار را می‌کنند]!! همین‌طور مابإزاء قادر یکی است و ما خود را مابإزاء درست می‌کنیم! مابإزاء باقی یکی است و ما خودمان را که فانی هستیم برای این مابإزا‌ درست می‌کنیم! مدام درمقابل این حقیقت و مابإزاء واقعی، مابإزاء درست می‌کنیم! همۀ اینها امور عدمی هستند و اگر امور وجودی باشند که با حقیقت متنافیان نیستند، پس معلوم است همۀ اینها امور عدمی هستند و امور عدمی با امور وجودی نمی‌سازد و وقتی نساخت مدام فاصله می‌گیرد. هرچه این مابإزاء را کم کردیم مدام به این حقیقت نزدیک می‌شویم و هرچه مابإزاء اضافه کردیم مدام از این حقیقت دور می‌شویم و دور می‌شویم تااینکه اصلاً تمام وجودمان مابإزاء می‌شود! همه مابإزاء‌های اعتباری! مدام من من من! به‌جای اینکه مدام بگوییم: او او او، مدام می‌گوییم: من من من! و مدام این دو مسئله و این فاصله‌ها از همدیگر زیاد می‌شود. خب به قول مرحوم آخوند وقتی که عدم باشد و عدم هم که لا یُخبرُ عَنه است و فایده‌ای ندارد. بله در تصورات ذهنی یُخبرُ عنه است. از آن خبر بدهید، من چه کسی هستم و من فلانم! من بهمانم! أنا الذی کذا! أنا الذی کذا! این أنا الذی ها که می‌گوییم، همه یُخبرُ عَنه است. چرا یُخبرُ عَنه است؟! چرا اینها ملاک و مناط برای إخبار است؟! چون همه تصورات ذهنی است و در تصورات ذهنی هم که می‌شود خبر داد، در معدوم مطلق هم می‌شود خبر داد، اینها که همه عدم و ملکه است. عدم و ملکه نیست، نه کجا عدم ملکه است؟! این سلب کلی است. پس این در این وجود متصف به اعتبار و متصف به وجود می‌شود و به‌حسب این وجود که وجود نفسی باشد.