مفهوم عدم و حقیقت معدوم مطلق
بررسی تفاوت‌های مفهومی و وحدت مصداقی در عالم نیستی
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «عدم» و تفاوت آن با «وجود» می‌پردازند. بحث با تحلیل بساطت مفهوم وجود و عدم آغاز می‌شود و این نکته تبیین می‌گردد که همان‌گونه که مفهوم وجود در ذهن واحد است اما در مصداق دارای مراتب است، مفهوم عدم نیز در ذهن واحد است. در ادامه، تفاوت میان عدم مطلق و عدم مضاف بررسی شده و این حقیقت روشن می‌شود که اگرچه از نظر مفهومی می‌توان میان عدم‌های مختلف تمایز قائل شد، اما از نظر مصداق خارجی، تمامی عدم‌ها یکسان هستند و فاقد هرگونه امتیاز و کثرت می‌باشند. در بخش پایانی، با بهره‌گیری از این مبنای فلسفی، جایگاه والای ولایت و تفاوت مراتب وجودی اولیای الهی با سایر انبیاء مورد واکاوی قرار می‌گیرد تا روشن شود که چگونه کمالات وجودی، ملاک اصلی امتیاز و برتری در نظام هستی است.
مفهوم عدم و حقیقت معدوم مطلق
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «عدم» و تفاوت آن با «وجود» می‌پردازند. بحث با تحلیل بساطت مفهوم وجود و عدم آغاز می‌شود و این نکته تبیین می‌گردد که همان‌گونه که مفهوم وجود در ذهن واحد است اما در مصداق دارای مراتب است، مفهوم عدم نیز در ذهن واحد است. در ادامه، تفاوت میان عدم مطلق و عدم مضاف بررسی شده و این حقیقت روشن می‌شود که اگرچه از نظر مفهومی می‌توان میان عدم‌های مختلف تمایز قائل شد، اما از نظر مصداق خارجی، تمامی عدم‌ها یکسان هستند و فاقد هرگونه امتیاز و کثرت می‌باشند. در بخش پایانی، با بهره‌گیری از این مبنای فلسفی، جایگاه والای ولایت و تفاوت مراتب وجودی اولیای الهی با سایر انبیاء مورد واکاوی قرار می‌گیرد تا روشن شود که چگونه کمالات وجودی، ملاک اصلی امتیاز و برتری در نظام هستی است.
مفهوم عدم و حقیقت معدوم مطلق
7حکایت عمل ظاهر از ادراک باطن
اما اگر بخواهیم به حالات امیرالمؤمنین نگاه کنیم نه‌اینکه معرفتی داشته باشیم، فقط به حالات امیرالمؤمنین نگاه کنیم؛ اصلاً آنچه را که در کتاب‌ها آمده است و بعد بخواهیم به حالات حضرت عیسی و حضرت موسی علیهما‌السّلام نگاه کنیم، اصلاً می‌بینیم این دوتا باهم قابل مقایسه نیستند! اصلاً قابل مقایسه نیستند! چون عمل ظاهر حکایت از ادراک باطن می‌کند! اصلاً اینها قابل مقایسه نیستند حالا چه برسد به مرتبۀ ولایت که اصلاً نمی‌دانیم و آن جای خود دارد که اینها واسطۀ در فیض و واسطۀ در خلق هستند!
خلاصه این خیلی شعر جالبی است! حالا إن‌شاء‌الله جلسۀ بعد می‌آورم، از این جُنگ‌هایی که پیش شما هست نیست و فقط یک نسخه است که پیش آقای ... است.
این جنبۀ معدومیت خارجی اختلافی ندارد و ممکن است از نظر مفهومی در این مفهوم اختلافی وجود داشته باشد ولی در خود آن [جنبه] اختلافی ندارد. دیگر ما گفتیم که این جلسه بیاییم و شروعش کنیم تااینکه إن‌شاء‌الله بقیه را جلسۀ بعد بخوانیم. حالم هم‌چنین خیلی [خوب نیست ] و هم‌چنین سرحال نیستم.
اللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد