بررسی ادله حکما بر امتناع اعاده معدوم

تکثر به‌حسب تحلیل ذهن در حقیقت برای زمان است نه به شخص، به آن شخص برنمی‌گردد! به همان هویت اتصالیه و حقیقت اتصالیۀ کمیّۀ خود زمان [برمی‌گردد]. این زمان در وهم به اجزایی تقسیم می‌شود. و تکثر اجزاء زمان به‌دنبال دارد که ما نسبت ذاتی که واقع شده در زمان که وحدت ذاتی آن در هر زمان حفظ شده است، قائل به تکثر بشویم درحالی‌که تکثر در واقع برای زمان است، نه برای ذات. در هر زمانی! تخلل زمان بین شیء و نفسش پیش نمی‌آید. در اینجا بین دو متاه تخلل پیدا شده است، متاه اول که نسبت شیء به زمان است و بین متاه دوم که نسبت آن شیء به زمان ثانی است. با انحفاظ وحدت خود آن شیء، وحدتش باقی است که آن وحدت مستمر است در همۀ اضافاتی که بر آن ذات می‌شود که آن اضافات تجدد زمانی دارند. دائماً کاملاً این زمان اضافۀ بر او می‌شود و عارض بر او می‌شود و می‌رود و آنِ بعدی جای او را می‌گیرد و دوباره آن می‌رود و آنِ بعدی همین‌طور جای او را می‌گیرد.

اللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد