
آسیبشناسی افراط در مباحث اصولی
تأثیر دوری از فطرت و معارف قرآنی بر فقاهت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، ضمن بررسی مباحث دقیق اصولی پیرامون قضایای سالبه و هلیات، به نقد رویکرد افراطی در علم اصول میپردازند. ایشان با اشاره به اینکه تراکم بیش از حد مباحث پیچیده و ظرافتهای عقلی، گاهی ذهن فقیه را از بساطت و فطرت اولیه خارج میکند، نسبت به پیامدهای این رویکرد هشدار میدهند. در ادامه، این بحث به آسیبشناسی مهجوریت قرآن در حوزههای علمیه و جایگزینی آن با مباحث اصولیِ کمفایده کشیده میشود. استاد با تأکید بر اینکه نورانیتِ حاصل از معارف قرآنی و عرفانی، مانع از انحراف در فتوا و درک احکام میشود، بر ضرورت بازگشت به نگاه فطری و انس با قرآن کریم تأکید میورزند. این جلسه در نهایت، تفاوت میان نگاهِ صرفاً فنی به متون دینی با نگاهِ مبتنی بر انکشاف باطن و حضور در محضر متکلم را تبیین میکند.
آسیبشناسی افراط در مباحث اصولی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، ضمن بررسی مباحث دقیق اصولی پیرامون قضایای سالبه و هلیات، به نقد رویکرد افراطی در علم اصول میپردازند. ایشان با اشاره به اینکه تراکم بیش از حد مباحث پیچیده و ظرافتهای عقلی، گاهی ذهن فقیه را از بساطت و فطرت اولیه خارج میکند، نسبت به پیامدهای این رویکرد هشدار میدهند. در ادامه، این بحث به آسیبشناسی مهجوریت قرآن در حوزههای علمیه و جایگزینی آن با مباحث اصولیِ کمفایده کشیده میشود. استاد با تأکید بر اینکه نورانیتِ حاصل از معارف قرآنی و عرفانی، مانع از انحراف در فتوا و درک احکام میشود، بر ضرورت بازگشت به نگاه فطری و انس با قرآن کریم تأکید میورزند. این جلسه در نهایت، تفاوت میان نگاهِ صرفاً فنی به متون دینی با نگاهِ مبتنی بر انکشاف باطن و حضور در محضر متکلم را تبیین میکند.
آسیبشناسی افراط در مباحث اصولی
9مینشینی فکر میکنی و میبافی [ولی چون] نور نداری کار تو به اینجا کشیده میشود که قرآن فقط برای ثواب است و به ثواب هم که نیاز نداریم. فقه و اصول و روایات اهل البیت و فقه اهل البیت علیهم السّلام الزم و اهم است! قرآن کنار رفت!
مرحوم آقا میفرمودند که صریحاً فضلای نجف میگفتند که خواندن قرآن چه فایدهای دارد؟! همین آقا شیخ محمد صادقی بنده از ایشان هم شنیدم که گفتند: بله بله بنده خودم شنیدم می گفتند که قرآن چه فایدهای دارد؟! اگر آیات الأحکام باشد که همه مُجمل است، مسائل اخلاقی آن را هم که ما بلد هستیم، بقیۀ آنهم که تاریخ است! این طرز فکر به اینجا میرسد که ﴿إِنَّ قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ مَهۡجُورٗا﴾1 قرآن مهجور میشود و آن را کنار می گذارند.
بنده سؤال کردم از این آقایان که شما در روز چند صفحه قرآن میخوانید؟ جواب می دهند نه آقا اصلاً سال به سال لای قرآن را باز نمیکنیم! بعد همین آقا میرود و روزی سه ساعت درس اصول مطالعه میکند. این مطالعه در سرت بخورد! سه ساعت اصول را مطالعه میکند ولی لای قرآن را باز نمیکند! امام صادق علیهالسّلام که از تو ملاتر بود آیا او هم قرآن نمیخواند؟! امام مجتبی علیهالسّلام قرآن نمیخواند؟! امیرالمؤمنین علیهالسّلام قرآن نمیخواندند؟! تو بیشتر میفهمی یا آنها بیشتر میفهمند؟! به اینها فکر نمیکنی؟! این است که وضع به اینجا میرسد وقتی معارف از یک حوزه برود کار به اینجا هم میرسد!
تلمیذ: استادی اخیراً گفت که روایاتی که راجع به نواقص العقول بودن زنها هست همه جعلیات است بهخاطر اینکه ما باید این روایات را به اصل قرآن ارجاع دهیم و در قرآن چنین مطلبی نداریم. یکی از رفقا به او اعتراض کرد که پس این ﴿إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٞ﴾2 چیست؟ او جواب داد که ﴿إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٞ﴾ که جزء قرآن نیست و کلام آن شخص است!
- . سوره فرقان (25) آیه 30:
﴿وَقَالَ ٱلرَّسُولُ يَٰرَبِّ إِنَّ قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ مَهۡجُورٗا﴾. معاد شناسی، ج 3، ص 262:
«[در روز قیامت] رسول خدا میگوید: بار پروردگارِ من! حقّاً امّت و قوم من این قرآن را مهجور داشتند و از آن دورى کردند.» - . سوره یوسف (12) آیه 22.
ترجمه: «بیتردید نیرنگ شما زنان بزرگ است.» (محقق)
- . سوره فرقان (25) آیه 30:
