تبیین کیفیت تعلق جعل به ماهیات

وقتی حضرت یوسف گفت: ﴿يَٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ ...﴾ حضرت یعقوب گفت: ﴿قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًا﴾¹ رؤیا و خوابت را نگو! این واقعیت را نگو! بنابراین اگر این صورت ذهنی حضرت یوسف فقط صورت ذهنی بود، بدون منطبقٌ علیه مثالی، دیگر دلیلی نداشت که حضرت یعقوب به یوسف بفرماید: ﴿لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًا﴾ چرا؟! چون فقط یک صورت ذهنی است و دلیلی ندارد که اخوۀ یوسف بیایند و نسبت به یوسف ﴿فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًا﴾، دلیل ندارد، چرا؟! به او می‌خندند، می‌گویند: برو بابا! مثل بچه که وقتی حرف می‌زند، انسان به او توجه نمی‌کند و می‌گوید که خب برو بازی‌ات را بکن! اینکه حضرت یعقوب می‌گوید: ﴿لَا تَقۡصُصۡ﴾ یعنی در این مسئله یک واقعیت وجود دارد و اینکه برادران و اخوۀ یوسف ﴿فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًا﴾ دلیلش این است که برادران و اخوۀ یوسف این را به‌عنوان یک واقعیت قبول می‌کنند، نه به‌عنوان یک تصور. پس معلوم می‌شود که اخوۀ یوسف این مسئله را که خواب و رؤیا یک واقعیت خارجی است قبول دارند، این قبول داشتن اخوۀ یوسف از کجاست؟ از این است که این معلوم بالذات خواب و رؤیا یک معلوم بالعرض دارد خارجاً، آن معلوم بالعرض خارجی إمّا أن یکونَ فی عالمِ الشّهادة و إمّا أن یکونَ فی عالمِ المثال. هردو یکی است. چه معلوم بالعرض در عالم شهادت باشد مثل همین صور و اشباح خارجی در عالم ماده، یااینکه صور و اشباح در عالم مثال باشد، منطبقٌ علیه همان معلوم بالذات است که آن معلوم بالذات الآن قائم به نفس یوسف است و می‌آید آن معلوم بالذات را برای یعقوب نقل می‌کند، معلوم بالعرض را که نقل نمی‌کند، معلوم بالعرض را در عالم مثال دیده است، الآن هم که از او قطع است، پس آنچه را که برای یعقوب بیان می‌کند معلوم بالذات خودش یعنی همان صورتِ ذهنی خودش است. آن صورت ذهنی، منطبقٌ إلیه‌اش واقعی و خارجی است.