حقیقت جعل و نسبت آن با ماهیت و وجود

وقتی که به بقالی و سبزی‌فروشی می‌روید تا سبزی بخرید، چه می‌گویید؟! یک وقت می‌گویید: سبزی پلو بده، یک وقت می‌گویید: سبزی کوکو بده، یک وقت می‌گویید: سبزی خوردن بده و یک وقت می‌گویید: سبزی آش بده، آن سبزی را اول می‌آورید و بعد آن قید بعدی را می‌آورید. آن سبزی اول یعنی هر چیزی که سبز است، آن سبزی آش، سبزی پلو، سبزی قورمه و قیمه، آن سبزی اول یعنی هر چیزی که داخل در این ماهیت است و سبز است. همین‌که چیزی کلروفیل و سبزینه دارد، ما به آن سبزی می‌گوییم ولی همین‌طوری دیمی برنمی‌داریم! جعفری، گشنیز، تره و تربچه، همه را برنمی‌داریم، نه! هرکدام اینها یک خاصیت دارد؛ یکی را باید خام خورد و یکی را باید پخت! صرف سبز بودن دلیل نمی‌شود که شما همه را یک‌دفعه بخرید! صرف سبز بودن دلیل نمی‌شود که شما به جای یک نوع، نوع دیگر بخرید! همۀ اینها در یک مفهوم مشترک هستند و آن مفهوم سبزی است اما آن قید این سبزی‌ها را به‌واسطۀ خصوصیات و خواص از یکدیگر و منافع جدا می‌کند! به آن قید جعل می‌گوییم.

پس وقتی می‌گوییم: سبزی خوردن؛ یعنی جعل این خاصیت! سبزی به‌جای خودش هست و سبزی را دارد ولی خواصی که در اینجا هست او را از بقیه متمایز کرده است. چرا این خواص الآن در این سبزیِ خاص هست و در آن نیست؟!

تلمیذ: همین سبزی که از قبل ایجاد پیدا نکرده است و همان کدو که از قبل بوده است، نه کدویی که برای آن حضرت آمده است! از قبل و از اول خلقت بوده است، آن چطور می‌شود؟! همۀ فرمایشات شما روی آن چیزی است که الآن موجود است و سؤال پیش می‌آید که آن اول موجود سبزی‌ها و اول موجود کدوها چه بوده است؟!

استاد: خب آن‌هم همین‌طور است، تفاوت نمی‌کند. منتها وقتی که الآن ...

تلمیذ: استدلال شما روی این قسم هست، روی این قسم چه می شود؟!