علم ذات پروردگار و کیفیت ظهورات آن

ما [اراده] را از علم خارج نمی‌کنیم منتها رتبه‌اش را متأخر قرار می‌دهیم. شما یک مسئله بدون اراده به گوشتان می‌خورد. آیا اراده در این مسئله دخیل است؟ نه! الآن در اینجا من‌باب‌مثال می‌گویم که آقا از اینجا زود بیرون برویم که احتمال دارد این سقف یک‌دفعه پایین بیاید. زود از اینجا حرکت کنید. اینکه الآن به گوش شما خورد آیا این ارادی بود یا غیر ارادی بود؟ غیر ارادی است و بعد از این علم، اراده پیدا می‌شود و بعد خروج پیدا می‌شود. پس از اول اراده نبود بلکه اول علم هست، بعد علم به مصلحت هست، بعد علم به ذات و حفظ و استمرار ذات در اینجا مطرح است و بعد که همۀ این مقدمات ولو سریع انجام شد، آن موقع انسان سریع خارج می‌شود. وقتی که افراد از یک چیزی فرار می‌کنند مثلاً یک حیوان مفترسی را که می‌بینند اول که ارادۀ برای فرار نیست، اول صورت علمیه است. حیوان مفترس را می‌بیند بعد احساس می‌کند آن حیوان مفترس می‌خواهد هجمه کند بعد در اینجا علم به ذات، حب ذات، حب به بقاء ذات و این مسائل پیدا می‌شود و اینجا مسئلۀ فرار پیدا می‌شود و بعد در مرتبۀ آخر اراده برای این مسئله می‌آید. بله، در بعضی از مطالب اراده موجب علم است که آن یک مطلب دیگر است.

أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد