کیفیت ادراک نفس و اتحاد با صور علمیه

همین‌طور این [قضیه ادامه داشت] تااینکه یک‌مرتبه گفتند که آقا یک فاتحه برای او بخوانید که خلاصه فلانى، فلانی را ما به رحمت خدا رفتیم! به رحمت خدا رفت و دیگر دفنش کردند.

این جریانى که براى او اتفاق افتاده است و همه را دیده است و مو‌به‌مو براى ما نقل مى‌کرد، این جریان به چه نحو مى‌تواند باشد؟ وقتى که به خود نگاه مى‌کنیم، مى‌بینیم که با آن اتحادى که نسبت به تصاویر و نقوش علمیۀ فعلیه و ماضویه پیدا کرده‌ایم هیچ فرقی ندارد، چرا فرق نمى‌کند؟ چون اتحاد است. همان اتحادى که در آن دو قسم، فعلی و ماضى براى انسان است همین اتحاد در قسمت سوم هم براى ما حاصل می‌شود درحالى‌که شش ماه مانده است! حتى آن شخص مى‌گفت که برای بعضی‌ها شبهه‌اى پیش آمده بود که گفته بود که آقا همۀ اینها چیزهاى ردگم‌کنى آنجا است و بعد مشخص شده بود که بله! او در آنجاست و مسئله به این کیفیت نبوده است. این مسئله، مسئلۀ اتحاد می‌شود.

موجود بودن تمام حقایق مصوره و متصورۀ در نفس

حالا انسان و آن شخص رائى که این حال را مشاهده مى‌کند، این صور علمیه نسبت به مستقبل براى او به این کیفیت حضورى براى او حاصل مى‌شود، آیا مى‌شود که صور معدومه براى انسان حاصل شود؟ صور معدومه که حکم عدم هست. عدم که صورت ندارد، عدم که لا یُخبَر عنه است، عدم که حقیقتى ندارد پس معلوم می‌شود آنچه را که با او اتحاد پیدا کرده است الآن موجود است. او که خلق نکرده است! ما که نمى‌توانیم خلق کنیم و همۀ خلق ما هم منطبق با واقع دربیاید. تمام این حقایق مصوره و متصورۀ در نفس الآن موجود است، یک نفر با آنها اتحاد برقرار مى‌کند و یک نفر اتحاد برقرار نمى‌کند. یک نفر با آنها اقتران پیدا مى‌کند و یک نفر با آنها اقتران پیدا نمى‌کند.