ماهیت تصدیق و نسبت آن با تصور در فلسفه

یک بنده خدایی آمده بود یک مطلبی نوشته بود بعد آن مطلب را آورده بود که ما ببینیم، من برداشتم دیدم این که از اول تا آخرش چرت نوشته است! من زیر مطالبش خط کشیدم. مسافرت بودم گفتم: وقتی قم آمدم بیاید راجع به این مطالب که من خط کشیدم صحبت کنیم. حالا به‌جای اینکه شخص بیاید صحبت کند شروع کرده بر علیه ما اعلامیه دادن! خودت آوردی! من که از تو نخواستم! تازه با مداد کشیدم که پاکش کنی! با خودکار که نکشیدم! گفتم که وقتی به قم آمدیم شما بیایید راجع به این مطالب صحبت بکنیم! بعد شروع شد و تا همین الآن هم شروع شده است! خب این قضیه برای چیست؟ این برای این است که شخص نمی‌خواهد به حق برسد و این نفس نفسی است که نمی‌خواهد به حق برسد، اگر [طالب] بود می‌آمد شروع به صحبت کردن می‌کرد یا مطلب خودش را اثبات می‌کرد یا این مطلبی که زیرش خط کشیده را قبول می‌کرد و از حرف خودش می‌گذشت. [او می‌گوید که] راجع به نوشتۀ من ایشان این کار را کرده است! این اصلاً درس نخوانده و سواد ندارد و سواد فلسفی ندارد! این اصلاً چیزی ندارد! این حرف‌ها یعنی چه؟! بلند شو بیا باباجان! می‌آیی ثابت می‌کنی و می‌فهمی که ما سواد نداریم! خیلی خوب خدا عمرت بدهد! تو که دفترت را آوردی و به من دادی و گفتی که آقا به این نگاه بکنید که این مطلبی که من نوشتم [چطور است]، من که از تو نخواستم، من که اصلاً نمی‌دانستم که تو یک هم‌چنین چیزی نوشتی! تو که آوردی بنده چه‌کار کنم؟! همین‌طور تحویلت بدهم؟!

می‌گویند که شخصی شعر گفته بود و پیش سعدی رفت که جناب شیخ این مطالب ما را [نگاه کند]، خطاهایش را گوشزد کنند! فردا که رفت بگیرد گفت: خطایش چیست؟! کتاب را بست انگشتش را رویش گذاشت! من این کار را نکردم ولی در واقع همان بود! از اول تا آخر را خط کشیدم! این قضیه همان ﴿وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ﴾¹ است و معنایش این است. یعنی می‌بیند که دارد گیر می‌افتد، قبل از اینکه بخواهد گیر بیفتد خودش را اصلاً کنار نگه می‌دارد. این همان است و تفاوتی در این قضیه ندارد.