فصل حقیقی انسان و مقام خلافت الهی

لذا این مرتبۀ اراده براى تحقق اسماء و صفات، این مراتب جزئیه، مرتبه‌اى متأخّر از همان ﴿وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي﴾ است كه آن ﴿وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي﴾ هنوز به مرتبۀ صورت خارجیۀ جزئیه درنیامده است بلكه بعد از اینكه نفخ شد و آن روح در آنجا تحقق پیدا كرد حالا آن روح به مقتضاى مقام واحدیت تشكّل پیدا مى‌كند یعنی بعدش تشكّل پیدا مى‌كند. حالا این روح همراه با علم، علم به خود مى‌گیرد؛ همراه با قدرت، قدرت به خود مى‌گیرد؛ همراه با اسم مثلاً لطیف، لطف به خود مى‌گیرد؛ همراه با اسم قاهر آن مراتب جلالیه در او منعكس مى‌شود.

منظور از «نُقطَةُ الوَحدَةِ بَینَ قَوسَىِ الأحَدیَّةِ و الواحِدیَّة»

در این قضیه است كه مى‌فرمایند: «نُقطَةُ الوَحدَةِ بَینَ قَوسَىِ الأحَدیَّةِ و الواحِدیَّة»¹ أحدیت و واحدیت داریم ]که[ بین أحدیت و واحدیت همان تجلّى ذات است بدون حد خوردن به علم؛ تجلّى ذات است بدون اینكه آن تجلّى محدود به علم بشود. محدود به علم شدنش برای ماست ما الآن علوممان محدود است، حتى بالاتر از اینها هم محدود است. تجلّى ذات به قدرت در تعیّنات جزئیه مربوط به ما است؛ من الآن قدرت دارم كه این كتاب را از اینجا بردارم شما قدرت دارید كه پنجاه‌تا كتاب را بر‌دارید فلان شخص قدرت دارد كه صد كتاب را بر‌دارد. این قدرت جزئیه مربوط به این جزئیات و مظاهر خارجیه است. مقام «إنّی أبیتُ عِندَ رَبِّى یُطعِمُنى و یَسقینِى‌»² از مرتبۀ واحدیت بالاتر است یعنى تجلّى ذات در آنجا حتى از تعیّن اسم بالاتر است. در آنجا پیامبر به مقام اطلاقى در علم مى‌رسد، نه به مقام تعیّن!

مقام ملائكۀ كلیه

مقام تعیّن مقام ملائكه است؛ مقام ملائكۀ كلیه مثل حضرت جبرائیل، عزرائیل، اسرافیل و امثالهم حتی روح‌القدس، اینها داراى مرتبۀ علم، قدرت، حیات، اماته و ... هستند و این مرتبه در آنها مرتبه‌اى است كه از آنها علم به سایر افراد افاضه مى‌شود.

اِعمال واسطیّت نفس نبى برای دریافت وحی