مقام هوهویت و مراتب اطلاق در هستی

اعتراض مالک اشتر به امیرالمؤمنین علیه‌السّلام

لذا شما مى‌بینید كه همین مالك اعتراض مى‌كند که یا علی به من مهلت بده!¹ خب چرا اعتراض مى‌كند؟! حالا ما الآن نشسته‌ایم و می‌گوییم که نباید اعتراض كند! یعنی ما همین‌طور چهارزانو نشسته‌ایم و داریم براى خودمان شعر مى‌گوییم و از آنها خبر نداریم که هجده ماه روز و شب بیچاره شدند و همه‌اش را براى این یك ساعت آخر گذاشته‌اند که قضیه را تمام بکنند! خدا هم صبر می‌کند و همین‌كه می‌خواهد شمشیر را بزند مى‌گوید که بایست! هجده ماه به هوا رفت! بعد هم یك الاغ به نام ابوموسى اشعرى از این‌طرف و یك روباه به اسم عمروعاص از آن‌طرف آوردند و گفتند که خلافت اصلاً برای معاویه است و بروید پى كارتان! شد كه شد! به همین دلیل است که امام رضا علیه‌السّلام مى‌گوید که امامت را نمى‌فهمید؛ امامت یك چیزى است كه در عقل‌ها نمى‌گنجد.² این برای این مسئله است.

قیاس عاشورا با وقایع دیگر ممنوع!

این است كه جلسۀ قبل مى‌گفتم که مسئلۀ عاشورا یك مسئله‌اى است كه نباید آن ‌را با قضیۀ دیگر و جریاناتى كه الآن اتفاق مى‌افتد قیاس كنیم، فجایع و قبایح و وحشى‌گرى‌ها و همۀ اینها هست؛ درست است ولى ما نباید تعبیرى را كه مربوط به یك قضیه است در قضیۀ دیگر به‌كار ببریم. بله! بگوییم که جنایات، جنایات بى‌سابقه‌ای است، فجایع بی‌سابقه‌ای است؛ بسیارخوب و اشكالی هم ندارد، بالأخره هرچه هست هست و همۀ اینها هم هست ولى نباید بگوییم که الآن عاشورا است چون در عاشورا امام حسین علیه‌السّلام بود. حالا آن رئیس فلسطین امام حسین شد؟!

آن‌طرف قضیه را گفتم که صحیح است و خولى و انس و یزید و امثالهم همۀ اینها الآن هستند، اشكال ندارد، بدتر از آنها هم هستند، یعنی آنهایى كه الآن هستند حتی از آنها هم بدترند ولى صحبت در این‌ است که عاشورا فقط آن‌طرف نبود! عاشورا دو طرف دارد؛ یك طرف جنبۀ شر و یك طرف جنبۀ صلاح! آن جنبۀ صَلاحش وجود ندارد والاّ در جنبۀ شرّش که حرفی نداریم و از شمر بدتر الآن دارد مى‌كُشد، از یزید بدتر الآن دارد جنایت مى‌كند, در آن حرفى نیست!