
تفاوت جنس در مرکبات و بسائط
تحلیل جایگاه ماده و صورت در هستیشناسی فلسفی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق تفاوت میان «جنس» در مرکبات خارجی و بسائط میپردازند. بحث با بررسی ماهیت جنس و ماده آغاز شده و این نکته تبیین میشود که در مرکبات، ماده دارای استقلالی است که امکان عروض صورتهای گوناگون را بر آن فراهم میآورد، در حالی که در بسائط، چنین تفکیکی میان جنس و فصل به معنای رایج وجود ندارد. در ادامه، استاد با نقد برخی برداشتهای سطحی از مفاهیم فلسفی، به تبیین رابطه جعل با تشخص و ابهام میپردازند و تأکید میکنند که جعل همواره به امر متشخص تعلق میگیرد. در بخش پایانی، با گریزی به مباحث اخلاقی و عرفانی، تفاوت میان عبادتِ مبتنی بر رضایتِ الهی با عبادتِ ناشی از شناختِ ذاتِ حقتعالی و اهمیتِ التزام به اول وقت در نماز، بهعنوان تجلیِ این معارف در سیره اولیای الهی، مورد تأکید قرار میگیرد.
تفاوت جنس در مرکبات و بسائط
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق تفاوت میان «جنس» در مرکبات خارجی و بسائط میپردازند. بحث با بررسی ماهیت جنس و ماده آغاز شده و این نکته تبیین میشود که در مرکبات، ماده دارای استقلالی است که امکان عروض صورتهای گوناگون را بر آن فراهم میآورد، در حالی که در بسائط، چنین تفکیکی میان جنس و فصل به معنای رایج وجود ندارد. در ادامه، استاد با نقد برخی برداشتهای سطحی از مفاهیم فلسفی، به تبیین رابطه جعل با تشخص و ابهام میپردازند و تأکید میکنند که جعل همواره به امر متشخص تعلق میگیرد. در بخش پایانی، با گریزی به مباحث اخلاقی و عرفانی، تفاوت میان عبادتِ مبتنی بر رضایتِ الهی با عبادتِ ناشی از شناختِ ذاتِ حقتعالی و اهمیتِ التزام به اول وقت در نماز، بهعنوان تجلیِ این معارف در سیره اولیای الهی، مورد تأکید قرار میگیرد.
تفاوت جنس در مرکبات و بسائط
16این همان چیزى است كه حضرت مىفرمایند: «بَل وَجدتُکَ أهلاً لِلعبادةِ فَعَبدتُک»؛1 من خودت را اهل براى عبادت دیدم، نهاینکه رضاى تو را دیده باشم، رضاى تو یك مسئلۀ دیگر است، [یک وقتی] خدا از یك امرى راضى است و دوست دارد این امر انجام بشود لذا انسان برای رضاى خدا این كار را انجام مىدهد. یك وقتى نه! مىگوییم که اصلاً بحث رضا نیست، بحث نفس خود ذات است و خود ذات را انسان عبادت مىكند حالا خدا مىخواهد خشنود بشود یا نشود یا اصلاً كارى نداشته باشد! حضرت مىخواهند بگویند: من خود ذات پروردگار را موجب براى عبادت مىبینم، نه رضایت او را چون خوشحال مىشود ببیند من ایستادهام و مکرراً ركوع و سجود مىكنم از من خوشش بیاید. نه! خود ذات پروردگار را اهل براى عبادت مىبینم و برای اینکه آن باید در این زمینه و وضعیت قرار بگیرد، انجام میدهم.
وجود اشتباهات در ترجمههاى قرآن
در خیلى از ترجمههاى قرآن یك همچنین اشتباهاتى را مىبینیم؛ نظایر یك همچنین اشتباهاتى كه خود آن مترجم از خود یك كلمهای را اضافه كرده است درحالىكه آیه این را نمىرساند و آیه بهطورکلی معناى دیگرى را مىرساند، آنوقت معنا خیلى پایین مىآید و خیلى سطحى مىشود و پایین مىآید.
چقدر واقعاً این بزرگان راه را به ما نشان دادند! یك وقت انسان مىخواهد نماز بخواند، مىگوید كه اگر نخوانیم قضا مىشود و كتك و فلان و از این حرفها هست. ما معمولاً اینطوری مىخوانیم! خودمان هستیم! گاهى اوقات با خودمان فكر مىكنیم اینطور كه كلاهمان پس معركه است! یا به حرف زدن و این چیزها نشستهایم و زمان مىگذرد و مىگذرد و یکدفعه مىبینیم ساعت یازده شد، الآن نماز مغرب قضا مىشود اى بابا! بلند شویم برویم نماز بخوانیم الآن دارد قضا مىشود، اینكه مىگوییم که دارد قضا مىشود میدانید یعنى چه؟! یعنى اگر قضا نمىشد، نمىخواندیم! این معناى خیلى بىرودربایستىاش است!! یا اگر تا صبح نخواندن آن طول مىكشد هم بكشد، مسئلهاى نیست! مهم نیست!
- . عوالى اللئالى، ج 2 ص 11.
