تفاوت جنس در مرکبات و بسائط

[اما پیغمبر] مى‌گوید: «أرِحنا یا بِلالُ»¹ دائم منتظر است كه ببیند چه زمانی ظهر مى‌شود تا نماز بخواند! فرق از کجا تا کجاست! آن كسی که دارد مى‌گوید: «أرِحنا یا بِلالُ» همین‌ معنای سخن امام حسین است فرقی نمی‌کند! آن کسی که گفته پدر ایشان بوده و امام حسین هم پسر اوست. «أرِحنا یا بِلالُ» به معنای همین «بَل وَجدتُکَ أهلاً لِلعبادةِ فَعَبدتُک» است؛ یعنى الآن وقتى است كه باید خودم را متصل كنم، كم آوردم، دیگر كثرت مرا گرفته و دیگر وقت آن است كه خودم را از كثرت بیرون بیاورم.

رضایت یعنی چه؟! اصلاً رضا در این وادى نیست. خدایا تو راضى هستى، من هم مى‌خوانم. اگر تو راضى نبودى من هم نمی‌خواندم. اگر مى‌دیدم طورى نیست، نمى‌خواندم. خیلى براى ما توجه به حالات بزرگان جالب است. من این حالت را در حالات مرحوم آقا و مرحوم حداد ـ رضوان الله تعالیٰ علیهما ـ مى‌دیدم. زمانی که ما در کنار آقاى حداد نشسته بودیم می‌دیدیم تا نزدیك وقت نماز مى‌شد دیگر صحبت ایشان برگشت و حرف نمى‌زنند. اصلاً به ساعت هم نگاه نمى‌كردند که ببینند ساعت چند است اصلاً معلوم بود كه دیگر نمى‌خواهند صحبت كنند و نمى‌خواهند مسئله را ادامه بدهند و یك چند دقیقه، حدود ده دقیقه قبل نماز یك هم‌چنین تغییر و تبدّل حالى پیدا مى‌شد ولی ما انگارنه‌انگار که وقت نماز نزدیک است، راحت‌!

تلمیذ: این حالت قبل از نماز ظهر و عصر با مابقى مواقع چه فرقى می‌کند؟ چون این حالت بیشتر در ظهر بوده است.

آثار بیشتر صلاة ظهر نسبت به دیگر صلوات

استاد: تفاوتی نمی‌کند. بله، بیشتر ظهر بود ولی سایر اوقات هم بوده است. ظهور ظهر بیشتر بوده است. نماز ظهر در بین همۀ نمازها یك خصوصیتى دارد و فرق مى‌كند. خصوصیت نماز ظهر خیلى عجیب است و آثارى كه برای آن هست نسبت به نماز صبح و مغرب و عشاء خیلى آثار بیشترى دارد. لذا بزرگان نسبت به همۀ نماز‌ها تحفظ داشتند ولى به ظهر بیشتر از همه تأکید داشتند كه در اول وقت باشد و خیلى از حالات و جذبه‌هایى كه براى اولیاء مى‌آید بیشتر آنها در وقت نماز ظهر است. جداً اگر حقیقت نماز هم هست باید از دهان اینها بشنویم! حقیقت تكالیف، حقیقت احكام‌ تكلیفیه، واقعیت، كیفیت ربط آنها را باید از اینها بشنویم. اما آن آقا مى‌گوید: [در نماز] باید قصد حكایت كرد والاّ اشكال پیدا مى‌شود!