بررسی اجزاء عقلی در بسائط و احکام سقط جنین

استاد: حرام است. آیا باید سر بچه‌ای که به‌دنیا آمد و نارسایى داشت را دم تشت ببرند؟!

تلمیذ: در رابطه با حفظ جان مادر داریم که سقط جنین اشکال ندارد.

استاد: فقط در جایى جایز است‌ كه جان مادر [در خطر باشد] یا براى او باعث بیمارى باشد كه تا آخر عمر موجب اذیت و خطر باشد مثلاً فلج بشود؛ بعضى هستند اگر سقط نكنند نخاع آنها آسیب مى‌بیند.

تلمیذ: یعنى احتمال بیمارى برای مادر باشد؟

استاد: بله والاّ برای خود جنین این‌طور نیست.

تلمیذ: اگر خود بچه هم که الآن حالت جنین دارد بیمارى را داشته باشد چطور؟

استاد: خب داشته باشد!

تلمیذ: چطور براى مادر تجویز قائل مى‌شوید؟

استاد: به‌خاطر اینكه خود نفس مادر نفس حى و محترم است لذا موجب بیمارى براى او شدن [اشکال دارد] چون خود او الآن یك نفس حى است و از نظر اینكه حفظ حیات واجب است و [جنین] هنوز به مرحلۀ فعلیت نرسیده است مى‌توانیم بگوییم که آن جنبۀ استعدادى مى‌تواند فداى جنبۀ فعلى بشود.

تلمیذ: چرا ما باعث بشویم که یك امر استعدادى ـ بچه‌ای که در شکم مادر هست ـ به فعلیت برسد و از این‌طرف براى یك امر فعلى استعداد را فدا می‌كنیم؟

استاد: آن مرض است، در جایی که یك امر صحیح فعلى تبدیل به مرض بشود. امر استعدادى فداى امر فعلى مى‌شود حالا اگر خودش فی‌حدّ‌نفسه مى‌خواهد فعلیت خاصه‌اى پیدا كند، خب بكند ما دیگر دلیلى نداریم.

تلمیذ: دلیلش همین است كه در رابطه با خود امر فعلى ترجیح می‌دهیم یعنی ایشان امر فعلی نیست.

استاد: ببینید یك مادرى مریض و فلج است و مى‌گویند: اگر بچه به‌دنیا بیاورى تفاوتى نمى‌كند و این فلجی تو باقى مى‌ماند، آیا دراین‌صورت شما مى‌توانید سقط كنید؟ نه، چون فلج هست. یااینكه یك سردرد مزمن یا ناراحتى قلبى پیدا كرده است و [سقط بچه] در بودن و نبودن آن تفاوتى نمى‌كند، دراین‌صورت سقط حرام مى‌شود چون این امر ناراحتى قلبى را دارد. حالا اگر یك مادرى هست که قلبش مریض نیست و سالم است و مى‌گویند که [اگر سقط نکنی] ناراحتى قلبى پیدا مى‌كنی یااینكه تو فلج خواهى شد یا فوت خواهى كرد؛ یعنى مرضی به مرض‌های این مادر سالم اضافه خواهد شد آن‌هم نه مرض عادى بلکه یك مرضى كه مرض جدى باشد كه او را مختل خواهد كرد، [دراین‌صورت سقط جایز است] والاّ اگر دستش درد بگیرد یا سرش درد بگیرد [جایز نیست]! اگر [سقط نکردن موجب] یك سردردى باشد که او را مختل خواهد كرد، قلب او را از كار خواهد انداخت، فلج شدن و امثال‌ذلک [بشود، سقط کردن جایز است].