
تبیین کیفیت انتزاع جنس و فصل از ماده و صورت
تحلیل نسبت اراده و عزم در تحقق حقایق خارجی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبانی فلسفی و منطقی انتزاع جنس از ماده و فصل از صورت میپردازند. بحث با بررسی جایگاه تشخص در موجودات آغاز شده و به این نکته اشاره میشود که هر موجودی برای خروج از ابهام، نیازمند صورت و تشخص است. در ادامه، استاد با عبور از مباحث انتزاعی، به پیوند میان اراده و تحقق حقایق خارجی میپردازند و با استناد به آیات شریفه، نقش عزم و اراده در تصرفات نفسانی انبیا و اولیا را تشریح میکنند. در این مسیر، تفاوت نگاههای عادی با نگاههای تصرفی اولیا تبیین شده و این حقیقت مطرح میشود که اراده فاعل، در طول اراده پروردگار، عامل اصلی تحقق امور در عالم خارج است. در نهایت، بحث به تبیین جایگاه ماده و صورت در علوم تجربی و محدودیتهای آن در شناخت حقیقتِ هستی ختم میشود تا مخاطب دریابد که شناخت کنه اشیا فراتر از ابزارهای مادی است.
تبیین کیفیت انتزاع جنس و فصل از ماده و صورت
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبانی فلسفی و منطقی انتزاع جنس از ماده و فصل از صورت میپردازند. بحث با بررسی جایگاه تشخص در موجودات آغاز شده و به این نکته اشاره میشود که هر موجودی برای خروج از ابهام، نیازمند صورت و تشخص است. در ادامه، استاد با عبور از مباحث انتزاعی، به پیوند میان اراده و تحقق حقایق خارجی میپردازند و با استناد به آیات شریفه، نقش عزم و اراده در تصرفات نفسانی انبیا و اولیا را تشریح میکنند. در این مسیر، تفاوت نگاههای عادی با نگاههای تصرفی اولیا تبیین شده و این حقیقت مطرح میشود که اراده فاعل، در طول اراده پروردگار، عامل اصلی تحقق امور در عالم خارج است. در نهایت، بحث به تبیین جایگاه ماده و صورت در علوم تجربی و محدودیتهای آن در شناخت حقیقتِ هستی ختم میشود تا مخاطب دریابد که شناخت کنه اشیا فراتر از ابزارهای مادی است.
تبیین کیفیت انتزاع جنس و فصل از ماده و صورت
8یک کسى چشمش کور شده بود و امام رضا علیهالسّلام شفا داده بود و الآن هم در مشهد هست و زنده است و حیات دارد. او را حضرت شفا داده بود درحالیکه گفته بودند که امکان ندارد! چون آن نقطۀ زردش که به آن ماکولا مىگویند بهطورکلى خشک شده بود و اصلاً قابل براى انتقال نور به مغز نبود؛ یعنى خشک شده بود، عصب خشک شده بود! خلاصه حضرت این را شفا داده بود و چشمش خوب شده بود و وقتى که این دکترها معاینه کردند دیدند عصبش خشک است! گفتند: والله ما دیدیم که امام رضا شفا داده است ولى ندیدیم که عصب خشک، ببیند! ما این را دیگر ندیدیم! خب حالا گاهی اوقات امام رضا اینطوری مىکند! گاهى اوقات عصب خشک را تروتازه مىکند و مىگوید: حالا اگر شما هم میتوانید، از این کارها بکنید! اگر خیال مىکنید که خودش فیحدّنفسه شده است، شما هم انجام بدهید! آخر هرچه معجزه است را به این چیزهاى مادى میزنند! حضرت موسى نیل را سفت [و خشک] کرد الآن مىگویند که جزر و مد است! احمق آخر جزر و مد چیست؟! مگر نیل به آن بزرگى [بهخاطر جزر و مد اینطور شکافته میشود که مردم از آن عبور کنند]؟! آخر جزر چقدر است؟ بله بهاندازۀ دو کیلومتر آب نیل بالا آمده و خشک شده است، آخر این جزر و مد اینطورى [است]؟! آخر یک چیزى بگو که به آن بخورد. همینطورى [میگویید:] این جزر و مد نیل است، معجزه چیست! چرا معجزه را قبول نمىکنید؟! چرا قبول نمىکنید؟! مىگویند که این دم و دستگاههایى که در آن زمان بوده است الآن در رود نیل پیدا کردند؛ در همان قسمتى که سپاه فرعون فرورفتند ارابههایى که آن موقع بوده است در رود نیل وجود دارد و الآن دارند استخراج مىکنند و اینها را درمىآورند؛ همانکه در همان وقت بوده است! از آنطرف هم بخواهند بروند، مىمیرند! حالا این چه بوده است؟! این چه جزر و مدى بوده است که افراد حضرت موسى پیاده آمدند و از این نیل گذشتند؟! این آب کجا رفته است؟! بالأخره رود نیلى که دارد مىآید خیلى رود عریضى است و تقریباً حدود دو برابر یا بیشتر و در بعضى از موارد سه برابر رود فرات و دجله است! خیلى رودخانۀ بزرگ و عریضی است! در خیلى از جاهاى رود نیل اصلاً جزیره هست و در آنجا تفریح و فلان و این چیزها درست کردند! جاهایى که تنگ است حداقل دو برابر و جاهاى بیشتر چند برابر فرات است! خب حالا آخر چطورى یک آدم پیاده آمده و از اینجا عبور کرده و رد شده و خیس نشده است؟! اصلاً چرا ما نباید این مسائل را ادراک کنیم و بفهمیم که بالأخره یک مسائلى هست و یک حقایق خارجى هست؟!
