جلسه ۷۰۴

 تلمیذ: نكته زیبایی كه در تجرد وجود

 استاد: بفرمایید سمع كه داریم گرچه نطق نداشته باشیم بفرمایید

 تلمیذ: فرمودید كه شئ تجرد دارد ظهورش هم در عالم ماده تجردش را از دست نمی‌دهد آیا تجردش را از دست نمی‌دهد نسبت به تمام اوصاف همین جور است یا صرفاً بساطش را هم از دست نمی‌دهد مثلا این وجود بسیط.

 استاد: بساطتش را هم از دست نمی‌دهد.

 تلمیذ: در این صورت چرا وقتی كه از یك طرف ذات حق عین اشیاء است یا نه می‌گوئیم اشیاء عین ذات است در مورد مجرد از یك جایی تحلیلی مرحوم علامه دارند می‌فرمایند كه ذات حق مساوق با اشیاء نیست در عین حال تمثیل در این فرمایش می‌فرمایند ولی عینیت از یك جنبه است عینیت به معنای عینیت معلول با علت خب علت هم همان معلول است! دو طرفه باید بگوییم عینیت است بنابر مطلب حضرتعالی وقتی چیزی از دست نمی‌دهد معلول همان علت است!

 استاد: بله

 تلمیذ: و ما این جا فقط از یك طرف عینیت را می‌خواهیم اثبات كینم چرا از دو طرف اثبات نمی‌كنیم؟!

 استاد: نه معلول از این نظر كه جنبه ترتب دارد و خود این جنبه ترتب باعث اضعفیت آن به اصطلاح حیثیت علی می‌شود در معلول و همه اینها از آن جا پیدا می‌شود.

 تلمیذ: اضعفیت یعنی چه؟

 استاد: ببینید شما الان یك وجودی هستید این وجود شما دارای مراتب مختلفه تعین خارجی است اولا آن چه كه به حسب ظاهر مشاهده می‌شود سر و دست و پا و گردن و فرض كنید كه این خصوصیات جسمیه‌ای است كه این‌ها به چشم می‌آید این یك مسئله، بعد وقتی كه نگاه می‌كنیم می‌بینیم كه این وجود دارای جهات دیگری هم هست كه آن جهات به چشم نمی‌آید ولكن قاعدتا باید باشد یعنی در ملاحظه با سایر جهات در ملاحظه با چوب و سنگ و اینها می‌بینیم آن تصرفاتی كه شما می‌كنید آن تصرفات را سنگ و چوب و اینها نمی‌كند پس یك چیز دیگر این جا هست كه آن از چشم مخفی است ولی از عقل و ذهن و ارتباط مخفی نیست آن عبارت از یك نفس است كه آن نفس موجب تحرك است موجب فهم و سمع است ولیكن آن نفس در این چوب و اینها لذا آنها پنجاه سال صد سال هم بگذرد و كسی درش را باز نكند خودش باز نمی‌شود این مسئله وجود نفس یك پدیده دیگری است كه این وجود دارد و این را انسان ادراك می‌كند