تحول در مبانی اجتهاد و استنباط احکام
ضرورت اشراف فقیه بر حقایق تکوینی و مسائل اجتماعی
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، به تبیین جایگاه فقیه و کیفیت استنباط احکام شرعی می‌پردازند. ایشان با نقد رویکردهای سطحی و خشک در اجتهاد که تنها به ظواهر روایات اکتفا می‌کنند، بر ضرورت اشراف فقیه بر حقایق تکوینی و شرایط اجتماعی تأکید می‌ورزند. بحث با محوریت نماز استسقاء و نقد نگاه‌های متولی‌مآبانه به دین آغاز شده و به این نتیجه می‌رسد که فقیه باید با درک صحیح از ولایت امام زمان علیه‌السّلام، به جایگاه واقعی خود به عنوان یک واسطه و آگاه‌کننده پی ببرد. در ادامه، استاد ضرورت تحول در بیان مسائل فلسفی و فقهی را مطرح کرده و بیان می‌دارند که استنباط صحیح، نیازمند پیوند میان مبانی نظری و حقایق عینی و خارجی است. این جلسه در نهایت، راهکاری برای خروج از جمود فکری در فتاوا و رسیدن به فهمی عمیق‌تر از دین ارائه می‌دهد که در آن، مصالح واقعی جامعه و شعائر ولایت بر اساس بینش صحیح فقیه، جایگاه اصلی خود را باز می‌یابند.
تحول در مبانی اجتهاد و استنباط احکام
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، به تبیین جایگاه فقیه و کیفیت استنباط احکام شرعی می‌پردازند. ایشان با نقد رویکردهای سطحی و خشک در اجتهاد که تنها به ظواهر روایات اکتفا می‌کنند، بر ضرورت اشراف فقیه بر حقایق تکوینی و شرایط اجتماعی تأکید می‌ورزند. بحث با محوریت نماز استسقاء و نقد نگاه‌های متولی‌مآبانه به دین آغاز شده و به این نتیجه می‌رسد که فقیه باید با درک صحیح از ولایت امام زمان علیه‌السّلام، به جایگاه واقعی خود به عنوان یک واسطه و آگاه‌کننده پی ببرد. در ادامه، استاد ضرورت تحول در بیان مسائل فلسفی و فقهی را مطرح کرده و بیان می‌دارند که استنباط صحیح، نیازمند پیوند میان مبانی نظری و حقایق عینی و خارجی است. این جلسه در نهایت، راهکاری برای خروج از جمود فکری در فتاوا و رسیدن به فهمی عمیق‌تر از دین ارائه می‌دهد که در آن، مصالح واقعی جامعه و شعائر ولایت بر اساس بینش صحیح فقیه، جایگاه اصلی خود را باز می‌یابند.
تحول در مبانی اجتهاد و استنباط احکام
20اینها آن چیزهایى است که از لابه‌لاى مطالب و تاریخ و ارتباط انسان با بزرگان به‌دست مى‌آید؛ توضیحاتى که ممکن است بعضى از بزرگان بدهند و وقایعى که ممکن است نقل کنند و تجربه‌اى که ممکن است براى انسان پیدا شود. اصلاً یک‌دفعه مى‌بینى فهم یک فقیه نسبت به یک مسئله یک طور دیگر و یک قسم دیگر است و من مى‌دانم مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ مطالبى داشتند که حتى تا آخر عمر هم بیان و اظهار نکردند و من هم نگفتم! منتها اگر زمینه‌اى پیدا بشود یا مثلاً یک چیزى [شاید بیان کنم]!
اینکه وقتى حضرت تشریف می‌آورند، [می‌گویند:] «یأتى بدینٍ جدید»1 به‌خاطر همین قضیه است که طرف یک طور دیگر فکر مى‌کرده است و حالا می‌بیند که یک طور دیگر است.
أللهم صل علی محمد و آل محمد
- . بحار الأنوار، ج 52، باب 25: علامات ظهوره صلوات الله علیه ...، ص 231.