تأثیر نیت و صورت مثالی در کیفیت عمل

جلوتر بودن دین از علم

چندی پیش یک مقاله‌ای می‌خواندم که بعضی از این مکتشفین در کیفیت وصول به اکتشافشان می‌گفتند که علم به آن نقطه‌ای در آینده می‌رسد که دین قبل از آن به آن نقطه رسیده بود! مکتشفین خارجی این را می‌گفتند!

امیرالمؤمنین، امام سجاد، بقیۀ ائمه و بزرگان علیهم‌السّلام صاف دارند مطلب را در اختیار انسان قرار می‌دهند. می‌گویند: «ضَلَّ مَن لَیس لَه حَکیمٌ یُرشِدُه»،¹ با یک عبارت همه‌چیز را بیان کردند و خیال همه را هم راحت کردند. آقا تو که باید ده سال به‌ سراغ این و آن بروی و بعد از ده سال بر سرت بزنی، این شخص از اول می‌گوید که آقا نرو! مگر آدم چقدر عمر دارد؟! مگر چند مرتبه باید در این دنیا تجربه کند؟! مگر چقدر باید نسبت به این مسائل چیز کند؟!

حرکت سریع نفسانی جوانان

او از اول می‌گوید که نرو تااینکه جلوی همۀ فسادها گرفته بشود. وقتی می‌روی می‌روی می‌روی ده سال پانزده سال بیست سال از بهترین اوقات عمر خودت را می‌گذرانی، در اوقات عنفوان شباب، نیرو، جوانی و حرکت که حرکت جوان بسیار سریع‌تر و پرانرژی‌تر از حرکت افراد پیر و اینهاست حتی حرکت نفسانی آنها چون تعلقشان کمتر است و با تعلق کمتر، نفس سریع‌تر می‌تواند به آن مسائلی که مورد توجه است برسد. لذا می‌فرمایند که «علیکم بالأحداث»³ به‌خاطر همین مسئله است. حالا انسان می‌رود بعد از بیست سال یک‌دفعه در سرش می‌زند که ای داد‌ بیداد بیست سالِ ما گذشت و هنوز به مسئله و مطلب نرسیدیم و راه‌ ما غیر از این بوده و غیر از این شده است. البته خب بالأخره هر کسی در این مسائل تکلیف خود را دارد و همۀ تقصیرها را هم به گردن این و آن نمی‌تواند بیندازند. بالأخره خدا به هر کسی عقل و فهم داده و راه را برای همۀ افراد باز کرده است. حالا ما یک وقتی چشممان را می‌بندیم، می‌بندیم اما اگر یک وقتی نخواهیم ببندیم بالأخره خدا به یک‌طوری و به یک قِسمی مسئله را می‌رساند؛ ﴿وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ فِينَا لَنَهۡدِيَنَّهُمۡ سُبُلَنَا﴾⁴ او از آن اول می‌گوید که آقاجان به‌دنبال این قضیه نرو.