
حقیقت قضا و قدر در نظام هستی
تبیین جایگاه اراده الهی و اختیار اولیای خدا
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت قضا و قدر و کیفیت تحقق اراده الهی در عالم هستی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج درباره مثل افلاطونی و تفاوت آن با قضا و قدر آغاز شده و بر این نکته تأکید میشود که در ذات پروردگار، تخلل میان صورت علمیه و عینیت خارجی محال است و اراده الهی عین تحقق خارجی اشیاء است. در ادامه، ضمن نقد نگاههای سطحی به مقام اولیای الهی، جایگاه واقعی آنان به عنوان واسطههای فیض و مجرای اراده و مشیت الهی بررسی میشود. استاد با تأکید بر لزوم رعایت ادب و انصاف در مواجهه با کلمات بزرگان، به نقد رفتارهای افراطی و سطحینگری در ترویج معارف اهلبیت میپردازند و بر ضرورت بازگشت به سیره اخلاقی و عقلانی ائمه اطهار برای هدایت جامعه تأکید میکنند.
حقیقت قضا و قدر در نظام هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت قضا و قدر و کیفیت تحقق اراده الهی در عالم هستی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج درباره مثل افلاطونی و تفاوت آن با قضا و قدر آغاز شده و بر این نکته تأکید میشود که در ذات پروردگار، تخلل میان صورت علمیه و عینیت خارجی محال است و اراده الهی عین تحقق خارجی اشیاء است. در ادامه، ضمن نقد نگاههای سطحی به مقام اولیای الهی، جایگاه واقعی آنان به عنوان واسطههای فیض و مجرای اراده و مشیت الهی بررسی میشود. استاد با تأکید بر لزوم رعایت ادب و انصاف در مواجهه با کلمات بزرگان، به نقد رفتارهای افراطی و سطحینگری در ترویج معارف اهلبیت میپردازند و بر ضرورت بازگشت به سیره اخلاقی و عقلانی ائمه اطهار برای هدایت جامعه تأکید میکنند.
حقیقت قضا و قدر در نظام هستی
17نفس فعل آقای حداد؛ همان اراده و مشیت خدا
بله، ایشان مىفرمودند که اصلاً نفس فعل [آقاى حداد] همان اراده و مشیت خداست. قضیه اصلاً از یک مقولۀ دیگر است و خارج از آن قیاسات و خارج از آن ملاکات ما هست. اینها چیزهایى بود که مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ اصلاً تا عمر داشتند به کسى نگفتند و با خودشان بردند!
ظهور، معلول براى شهود
تلمیذ: آقاى سبزوارى با تجربه گفتند که آقاى انصارى مطالبى را مىفرمودند ... ولى حضرت آقا فرمودند: ما مىدیدیم که ایشان آنچه مىگویند هم نفس فعل خداست.
استاد: بله.
تلمیذ: این ادراک، یک ادراک شهودى است یا حسب ظاهر در آن دخالت داشته است؟
استاد: نه، این مربوط به چیزهای دیگر میشود و مسائل ظاهر دیگر نبوده است. ببینید ظهور معلول براى شهود است. الآن شما چیزى را که در اینجا مىبینید براساس ذهنیات خودتان هست و براساس میزان اطلاع شما هست بیشتر که نیست ولى اگر یک فردى از یک افق بالاترى باشد همین چیزى را که خود شما مىبینید همین را مىبیند ولى چیز دیگر مىبیند! اگر آقاى سبزوارى در همان موقعى که آقا این را مىگفتند آنجا بودند هیچ نمیدید و شاید اصلاً هیچ نمىفهمید و اصلاً چیزى متوجه نمىشد!
بله، فقط در یک جریان بود که من این جریان را مشاهده کردم. در همان زمان طفولیت حتى وقتى که بزرگتر هم شدم این مسئله را مىدیدم و اقرار مىکنم که وقتى ایشان از سفر عتبات برمىگشتند اصلاً حالوهوای دیگرى داشتند یعنی ما با همان سن کم و صباوت خودمان این مسئله را مىفهمیدیم و مشاهده مىکردیم که چه تغییر و تحولاتى پیدا شده است. خیلى اصلاً عجیب بود!
یک دفعه من کوچک بودم و دوازده ساله بودم و منزل ما احمدیه بود. در همان زمانهایى که ایشان مىگفتند: ما با میهنتور مىرفتیم. از یک سفر که برگشته بودند من شب رفتم به والدهمان گفتم که آقاجان چرا اینطورى است؟! گفتند که نه، چیزى نیست! در یکى از این [سفرها] یادم هست که مشخص بود خلاصه خیلى خبرها اتفاق افتاده است! خدا حفظ کند یکى از همین دوستان سابقشان که حالا دیگر ارتباطى نداشتند براى دیدن ایشان آمده بودند. بندۀ خدا اولین نفر هم بود. خیلى هم آقا را دوست داشت! خیلى! الآن هست. بله، ایشان هست و محبت هم دارد. من یادم هست که بعد از گذشت چند دقیقهاى ایشان به او رو کردند و گفتند که امسال ما یک مسئلهاى را از ایشان مشاهده کردیم! مسئلهاى را مشاهده کردیم! آقاى سبزوارى هم آنجا بود.
