ولایت تکوینی و مجرای مشیت الهی

فى ذلک نحو من الوجود ... در این نحوه از وجود که وجود علمى است، در آنجا داریم مى‌گوییم که این نحوه از ماده نیست نه‌اینکه اصلاً ماده از او مفارق است. نه! ماده در مرتبۀ خودش هست. مثل یک نورى که شما تصور بکنید این نور که الآن در اینجا دارید مشاهده مى‌کنید، این نور دیگر ارتباطى با آن‌ چراغ ندارد. آن چراغ این نور را از خودش ساطع کرده است و در وقتى که چراغ آن نور را از خودش ساطع کرد، اینجا روشن نبود. وقتى که اینجا روشن شد، در آن لحظه ارتباط به آن ندارد. درست شد؟! پس این حقیقتش از چراغ است در وقتى که هنوز اینجا روشن نبود. حالا شما از نظر زمان هرچه مى‌خواهید تصور بکنید، سیصدهزار کیلومتر هم تصور کنید و این حرف‌ها، بالأخره یک زمانى طول کشید. یک سر سوزن طول کشیده یا نه؟! خب طول کشیده دیگر. الآن نور خورشید که دارد به ما مى‌رسد و شما الآن دارید به خورشید نگاه مى‌کنید، از داخل آن ماسک دارید مى‌بینید و دارید تماشا مى‌کنید آیا واقعاً خورشید همین‌جا هست؟ نه، خورشید رفته این‌طرف‌تر و شما دارید اینجا را مى‌بینید پس شما چه را دارید مى‌بینید؟! شما نور را دارید مى‌بینید و خورشید را نمى‌بینید. چون همین‌که نور به شما رسیده و شما توانسته‌اید خورشید را نگاه بکنید، با نور نگاه مى‌کنید، هشت دقیقه و سیزده ثانیه طول کشید. در این هشت دقیقه و سیزده ثانیه که طول کشید و شما به‌وسیلۀ همین نور دارید به خورشید نگاه مى‌کنید، هشت دقیقه خورشید از جایش حرکت کرد؛ یعنى زمین حرکت کرد. پس الآن وقتى که شما دارید به این خورشید نگاه مى‌کنید، بدانید خورشید چهار سانت این‌طرف‌تر هست، درست شد؟! چون شما دارید با این نور به خورشید نگاه مى‌کنید. ستاره‌هایى که بعد از میلیونها سال الآن مى‌بینند، الآن ستاره را مى‌بینند؟! اوه! الآن آنجا تاریک است! اینها دارند نور مى‌بینند؛ ستاره نمى‌بینند. ما که داریم الآن به ماه نگاه مى‌کنیم، به ماه نگاه نمى‌کنیم بلکه به نور نگاه مى‌کنیم؛ نورى که از ماه آمده و به این وسیله باعث شده است که ما یک جرمى را مشاهده کنیم. آن جرم، ماه نیست، نور است! درحالی‌که ماه از جاى خودش الآن حرکت کرد ـ ماه 384 و 400 هزار کیلومتر با ما فاصله دارد ـ ماه حالا خیلى دور نیست؛ در دو ثانیه نورش به زمین مى‌رسد. حالا همین را شما در مرتبۀ ستاره‌ها و اجرام سماوى دورتر آن را مى‌توانید مشاهده بکنید و این مسئله را ببینید.