تبیین نسبت علم ربوبی با تغییرات عالم ماده

اما در علم ربوبى، آیا علم ربوبى متوقف بر تبدل قوه به فعل در این درخت است یااینکه دیگر آن متوقف بر این نیست؟ یعنى در عین اینکه این درخت الآن داراى اوراق است؛ دارای اوراق خضره و سبز و با طراوت است، آیا علم ربوبى براى ریختن، احتیاج به گذشت زمان دارد که بگذرد و این اوراق بریزند و بعد آن جهل ـ نعوذبالله ـ تبدیل به علم بشود؟! به این نحوه است یا در نفس الوقت و در وعاء دهرى این علم ربوبى وقتى تعلق به درخت با اوراق سبز و با طراوت و خضره مى‌گیرد، در همان وقت علمش تعلق به درخت معرّاى از اوراق گرفته است؟! کدام است؟! دومى است! حالا که دومى است، این معلوم بالذات که صورت حقیقیۀ این اوراق است از کجا آمد؟! چرا علم ربوبى تعلق به این اوراق به صور مختلف گرفت؟! این که صورت خارجى ندارد و جسم خارجى ندارد و هنوز از قوه به فعل تبدل پیدا نکرد! چرا؟! به‌خاطر این است که علم ربوبى‌ قبلاً این فیلمِ تبدّل اوراق را به معرّاى از اوراق دیده است! خدا نشسته فیلمش را تماشا کرده که این درخت اول سبز است و بعد کم‌کم این بادِ خزان و باد مهرگان که بر این درخت مى‌وزد، این را تبدیل به [برگ خشک] مى‌کند. در برگ‌ها کلوز پیدا مى‌شود و این شروع به خوردن ریشۀ این برگ‌ها مى‌کند و وقتى ریشۀ برگ را مى‌خورد، مى‌بینید که فردا برگ افتاد. این فیلم را خدا قبلاً دید. قبل از اینکه ملائکه و همۀ اینها را خلق بکند این فیلم را تماشا کرد که این درخت این‌طور مى‌شود و اول سبز مى‌شود، جوانه مى‌دهد بعد گل مى‌دهد، بعد چه مى‌کند و چه مى‌کند بعد این تابستان تمام مى‌شود و پاییز مى‌آید و برگ‌ها شروع به ریختن مى‌کنند. خدا همۀ فیلم را از اول تا آخر دید! خب ما الآن یاد گرفتیم! ما همه را یاد گرفتیم! حالا این فیلم از کجا آمد؟ فیلم ساخته‌وپرداختۀ خودش است. خودش آمد همۀ این وسایل را درست کرد. کجا درست کرد؟! پس چرا ما نمى‌بینیم؟! هان! گیر ما همین است! گیر ما و شما در این است که ما الآن این هستیم. هان! ما باید براى رسیدن به یک معرفت، گذران را طى کنیم، گذشت را باید طى کنیم اما براى خدا و اولیاء خدا، ائمه، معصومین و اولیاء علیهم‌السّلام [این گذشت لازم نیست].