جلسه ۷۴۸

 حتی عین ثابت! اشكالی كه عین ثابت ... همان‌موقع من با مرحوم آقا جلسات علامه طباطبایی را می‌رفتیم، و این مهرتابان در آن‌جا تنظیم می‌شد، صحبت من ـ البته ما كه خب جوجه بیاییم چه بگوییم؟! وقتی می‌آمدیم بیرون به مرحوم آقا می‌گفتم ـ اشكال علامه این است كه اگر عین ثابت را با عین ثابت دیگر مخالف می‌داند، این تخالف چطور در ذات باری جا می‌گیرد؟ ایشان فرمودند: خب همین است درست است دیگر!

 چطور شما تخالفِ ... شما چطور قائل به تجرد و بساطت هستید در عین حال قائل به عین ثابت هستید؟ یعنی وجود عین ثابت با همان ماهیتش و با بقائش، چطور می‌توانید شما بین این دوتا با هم جمع كنیم.

 مگر این‌كه ما از این مسئله بگذریم و همان مطلبی كه عرض كردم خدمتتان و در مهرتابان هم آن‌جا هم یك تعلیقه‌ای دارم كه حالا بعدها چیز بشود. كه مسئله فناء، فقط مسئله انكشاف است. حقائق همه ... كان الله و لم یكن معه شیء و الآن كما كان. این می‌شود قضیه فناء. عین ثابت می‌خواهید فرض كنید، فرض نكنید، همه در این روایت موسی بن جعفر علیهما السلام این روایت كاملا این مطلب را بیان می‌كند كه فقط مطلب فناء، مطلب انكشاف است. برای عارف انكشاف می‌شود؛ چیزی عوض نمی‌شود. مسئله‌ای عوض نمی‌شود. حقیقتی عوض نمی‌شود. جایش را تغییر نمی‌دهد. درخت سنگ نمی‌شود؛ سنگ تبدیل به درخت نمی‌شود. درخت بخار نمی‌شود. بخار ... هرچیزی جای خودش را دارد. هر وجود ... انكشاف فقط برای او پیدا می‌شود. البته تا انكشاف بشود دُم شتر به زمین می‌رسدها! همچین خیلی هم سهل نیست.

 این انكشافی كه برای عارف پیدا می‌شود، برای ولی الهی پیدا می‌شود، اسم این را می‌گذارند فناء. اسم این را می‌گذارند عرفان. این انكشاف برای منِ نادان نیست، لذا چی؟ من عارف نیستم، من ولی نیستم، من فانی نیستم، من باقی نیستم، همین چیزهایی كه مسائلی است ... چرا؟ چون نیست. انكشاف پیدا بشود، حقائق روشن می‌شود. انكشاف نباشد، ...