حقیقت فناء ذاتی و تجلیات الهی

دستم را دارم حرکت مى‌دهم. تمام اینها اعضاء مختلف است و هرکدام یک فعل خاص انجام مى‌دهند و ارتباط با بقیه ندارند. فعلى که اینها انجام مى‌دهند مستقل از ارادۀ من است یا فانی در ارادۀ من است؟! زبانى که دارد حرف مى‌زند براى خودش حرف مى‌زند؟! البته بعضى‌ها هستند که یک ساعت حرف می‌زنند که بدون اختیار و اراده است و اصلاً نمى‌فهمند خودشان هم چه مى‌گویند! بعد مى‌روند مى‌گویند: ببینیم ما چه گفتیم! آنها بحثشان جدا است.

نه، آن زبانى که من الآن دارم صحبت مى‌کنم و این مطالب را دارم توسط زبانم‌ القاء مى‌کنم پس این زبان استقلال از خودش دارد یا ندارد؟! ندارد. اگر داشت چرا باید به این ریتم و کیفیت خاص اداء کند، مى‌آمد یک چیز دیگر مى‌گفت؛ على شیر خدا مى‌گفت، حسین کرد شبسترى مى‌گفت و چیزهاى دیگر مى‌گفت! پس این که الآن دارد مى‌گوید، استقلال ندارد و این در بیانى که دارد مى‌کند در تحت ارادۀ من است. چشم دارد مى‌بیند، آیا از خودش استقلال دارد یا نه؟! اگر استقلال داشت به‌جاى اینکه به شما نگاه کند مى‌رفت به بیرون نگاه مى‌کرد، به طاق نگاه مى‌کرد. این چشم که دارد به شما نگاه مى‌کند، این‌طرف مى‌گردد، آن‌طرف مى‌گردد، پس معلوم است در تحت ارادۀ یک مرید است در تحت تسخیر یک مسخر است و تسخیر فاعلى در اینجا چشم را به چپ و راست و هرجایى که بخواهد قرار می‌دهد. همین‌طور گوش و سایر اعضاء.

فناء فعلى ملائکه، در عین انجام فعل

پس تمام اینها در عین انجام فعل، فناء فعلى دارند یعنى فعلى که دارد در اینجا سر مى‌زند در آن ارادۀ مرید در ذات انسان. درست شد؟! خیال مى‌کنم که راحت‌تر از این مثال دیگر نشود مثالى براى این پیدا کرد که تمام این فعل زبان، فعل رؤیت، فعل سمع و فعل حرکت ید، تمام اینها فناء فعلى دارند در عین ظهور خارجى در آن اراده و ولایت مرید.