
حقیقت مقام جمعیت در عین کثرت
تفاوت نگاه عرفانی به کثرات با دیدگاههای فلسفی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین کیفیت تحقق «مقام جمعیت در عین کثرت» میپردازند. بحث با بررسی دیدگاههای عرفانی پیرامون سیر صعودی نفوس و بازگشت کثرات به حقیقت واحد آغاز میشود و تفاوت مراتب عالم شهادت با حقایق طولیِ نفس مورد واکاوی قرار میگیرد. در ادامه، ضمن نقد برخی برداشتهای ذهنی از مفاهیم فلسفی، به ضرورت تمایز میان هویت خارجی و ابهام در مقام تصور ذهنی اشاره شده و با ذکر مثالهایی از سیره اولیاء الهی، بر اهمیت توجه به حقایق توحیدی تأکید میگردد. این جلسه در نهایت با تبیین ویژگیهای مکتب تشیع، بر لزوم حریت و آزادگی در مسیر حق و دفاع از مبانی اصیل ولایت، فارغ از هیاهوهای اجتماعی و قضاوتهای سطحی، به عنوان تنها راه نجات و کمال برای سالک الیالله تأکید میورزد.
حقیقت مقام جمعیت در عین کثرت
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین کیفیت تحقق «مقام جمعیت در عین کثرت» میپردازند. بحث با بررسی دیدگاههای عرفانی پیرامون سیر صعودی نفوس و بازگشت کثرات به حقیقت واحد آغاز میشود و تفاوت مراتب عالم شهادت با حقایق طولیِ نفس مورد واکاوی قرار میگیرد. در ادامه، ضمن نقد برخی برداشتهای ذهنی از مفاهیم فلسفی، به ضرورت تمایز میان هویت خارجی و ابهام در مقام تصور ذهنی اشاره شده و با ذکر مثالهایی از سیره اولیاء الهی، بر اهمیت توجه به حقایق توحیدی تأکید میگردد. این جلسه در نهایت با تبیین ویژگیهای مکتب تشیع، بر لزوم حریت و آزادگی در مسیر حق و دفاع از مبانی اصیل ولایت، فارغ از هیاهوهای اجتماعی و قضاوتهای سطحی، به عنوان تنها راه نجات و کمال برای سالک الیالله تأکید میورزد.
حقیقت مقام جمعیت در عین کثرت
11امام حسین علیهالسّلام به افراد مىگوید که فردا هر کسی هست کشته مىشود!1 اینهایى که مىگویند: یا ابنرسول الله در کنار ما و رکاب ما بیا و خرماها درآمده و درختها فلان شده است.2 اینها این حرفها را مىزدند اما در شب عاشورا همه زاییدند!! همهشان! حضرت فرمودند: مىخواهى جان بدهى بسیار خب! الآن دارم به تو مىگویم که هر کسى امشب باشد فردا کارش تمام است و شهید است! مىخواهى جان بدهى بسم الله! نمىخواهى چراغ را خاموش کنید و بروید!3 چراغ که خاموش شد همه رفتند!4 پس کجاست؟!
این کلام امام حسین علیهالسّلام همان کلام امام صادق علیهالسّلام است. حضرت به او فرمودند که در تنور برو و امام حسین هم گفتند که فردا همۀ شما شهید مىشوید. هردو یکى است منتها سیدالشهداء در اینجا امر نکردند. صحبت من این است که مگر دفاع از امام معصوم علیهالسّلام واجب نیست؟! چرا اینها نماندند؟! واجب است دیگر! الآن فرض کنید یک دشمنى مىخواهد بیاید امام علیهالسّلام را [بکشد]، الآن امام ما کیست؟! ما که الآن یک امام بیشتر نداریم! امام زمان علیهالسّلام که او هم در غیبت است، چهکار کنیم؟! توفیق نداریم بیش از یک امام داشته باشیم! خب توفیق مىخواهد آقا!! اینها همه توفیق مىخواهد!! خدا به یکى این توفیق را مىدهد و به یکى توفیق نمىدهد! ما بىتوفیق هستیم! خدا بر این بىتوفیقى ما بیفزاید!!
نامۀ مرحوم سید به آقا شیخ محمدحسین را در توحید علمى و عینى دیدهاید؟! در آنجا میگوید که متأسفانه گوشِ او از این کثرات کر است؛ خدا کرترش بگرداند! مرحوم آقا سید احمد، به آقا شیخ محمدحسین مىگوید که متأسفانه یا خوشبختانه خدا گوش ما را از شنیدن غیر خود و کثرت، کر قرار داده است، خدا کرترش بگرداند! ما فقط داریم توحید مىبینیم.5
ما توفیق نداریم، ما فقط توفیق داریم یک امام ببینیم، خدا بر این بىتوفیقى ما تا دم مرگ بیفزاید که تا دم مرگ ما فقط یک امام بیشتر نبینیم!
- . ناسخ التواریخ، مجلد حیاة الإمام سیدالشهدا الحسین علیهالسلام، به نقل از نور العیون، ج ٢، ص ٣٢٨؛ امام شناسی، ج ٣، ص ١٨١.
- . اللهوف، ص 24؛ الإرشاد، ج 2، ص 38.
- . الإرشاد، ج ٢، ص ٩١؛ عنوان بصری، ج 5، ص 134.
- . التفسیر المنسوب إلی الإمام الحسن العسکری علیه السّلام، ص ٢١٨؛ ناسخ التواریخ، مجلد حیاة الإمام سیّدالشّهدا الحسین علیه السّلام، ج ٢، ص ٣٢٩، به نقل از نور العیون؛ تاریخ الطبری، ج ٥، ص ٤١٨؛ مقتل الحسین علیه السّلام، خوارزمی، ج ١، ص ٣٢٨؛ عنوان بصری، ج 5، ص 133.
- . توحید علمی و عینی، ص ١٥٦:
«بسمه تعالی
از تکرّر بیانات و اصرار آن بزرگوار بر براهین اثبات کثرت حقیقیّه، بحمداللَه بر این حقیر واضح و آشکار شد که آن شخص که کلام بر طریقۀ ذوق المتألّهین تا حال میداشت، اشتباه کرده بود؛ و این براهین و لزوم شناعتی که فرموده بودید، در او اثر نمیگذارد. گویا خداوند متعال چشم او را از غیر خود کور کرده بود؛ خداوند کورترش کند!»
