حقیقت قضا و قدر در شب‌های قدر

چندى پیش در موزه‌اى یک عصایى را دیدیم، گفتند: عصاى موسی است! ما هرچه نگاه کردیم دیدیم به این عصا نمى‌آید که تبدیل به اژدها بشود. یک چیز دراز و نازک! گفتم: والله آنکه ثعبان مبین است تشکیلاتى مى‌خواهد! آن عصا باید تنۀ چنار باشد تا تبدیل به ثعبان مبین باشد اما این عصاى موسى اگر مى‌خواست اژدها بشود، تبدیل به نوزادِ ثعبان مبین [مى‌شد]! على‌کلّ‌حال شاید حضرت موسى عصاهاى مختلف داشت و العلمُ عند الله؛ ما خبر نداریم! حالا کمی مزاح هم هست، [اگر] بخواهد آن چوب کوچک هم اژدها بشود همان هم ثعبان مى‌شود.

کیفیت معجزۀ ائمه و اولیا

آیا قضیه این‌طورى و به این کیفیت بوده تا قاعدۀ علیت ازبین نرود!؟ نه، ما نیاز نداریم. قاعدۀ علیت سر جایش هست و هیچ دست هم به آن نمى‌زنیم بلکه از بالا قاعدۀ علیت را دست‌کاری مى‌کنیم نه از پایین! جناب مولانا شما که مى‌فرمایید به‌خاطر این است که قاعدۀ علیت ازبین نرود، بگویید ببینم امام رضا علیه‌السّلام چه‌کار کرد؟! حالا موسى یک عصایى دستش بود تا هر بلایى سر آن عصا دربیاورد و زمان را فقط از وسط بردارد اما امام رضا که چیزى نداشت! کارى که امام رضا کرد بالاتر از این بود؛ امام رضا چه در دستش بود؟! عکسى بر پرده و نقشى بر دیوار بود. مگر نقش، ماده است؟! پرده سر جایش هست، امام رضا در پرده و قماش تصرف نکرد، در نقش تصرف کرد. موسى بن جعفر علیهماالسّلام در نقش، در صورت تصرف کرد و صورت مجرد است، صورت که ماده نیست تا در او تصرف کوْنى به معناى تصرف مادى باشد. قضیه چیست؟! یا در موارد دیگرى که انسان مشاهده مى‌کند، حالا اگر بخواهیم راجع به این قضیه صحبت کنیم مسئله به درازا مى‌کشد. آن حالتى که بزرگان خودشان نقل کرده‌اند؛ آن کسى که خودش انجام مى‌دهد بهتر مى‌داند که دارد چه‌کار مى‌کند، تااینکه ما بیاییم برایش تکلیف تعیین کنیم! مى‌گوید: آقا من خودم این‌طورى کردم؛ مى‌گوید: آقا بى‌خود مى‌گویى! تو دارى در ماده تصرف مى‌کنى! مى‌گوید: بابا من‌ مى‌کنم یا تو؟! اگر من دارم مى‌کنم که بهتر مى‌دانم چه‌کار مى‌کنم! بهتر مى‌دانم دارم چه‌کار مى‌کنم. نه آقا! شما گرمى متوجه نیستی دارى چه‌کار مى‌کنى! متوجه نیستى! مى‌گوید: اگر اعجاز است، من دارم این اعجاز را مى‌کنم، تو دارى براى من مى‌گویى که چه مى‌کنى؟!