جلسه ۷۶۱

 حالا بعضی‌ها هستند هر روز خودشان را به محاسبه و این‌ها می‌كشند، می‌گویند: ای نفس پدرسوخته! ای نفس متقلّب و فلان و این حرفها، حواست جمع باشد!

 بعضی‌ها نه، این را فراموش می‌كنند و به واسطه فراموشی است كه تمام این بلیات دامن‌گیر افراد می‌شود. این كه بزرگان می‌گویند هی باید مراقبه داشته باشی، همین است. فقط به خوبی‌هایت نگاه نكن، به آن چیزهای دیگرت هم نگاه كن، و متوجه باش كه اگر خدا دستی از تو نگیرد، آن‌ها رو می‌شود، با آن‌ها دیگر با مردم سر و كار داری و امثال ذلك. درست شد؟

 حالا كه در علم، دو علم داریم؛ یك علم حضوری داریم، یك علم حصولی داریم، بیایید شما این‌جا خودتان حساب كنید دیگر نیاز به گفتن من ندارد: علم عنائی به اعیان خارجی از كدام علم است؟ حساب كنید دیگر! ما می‌گوییم اصلًا خلقت آدمی نبوده، خلقت زمین و آسمان نبوده، كهكشان‌ها نبوده‌اند، دیگر مكان هم كه نبوده دیگر، هیچ، خلاص! نه كره زمینی بوده، نه كره قمری، نه كره شمسی، نه كهكشانی نه چیزی ... همین‌ها چیزهایی كه تا جایی سیر می‌كنیم همه از آثار پروردگاراست و الآن مشاهده می‌كنیم، هیچ این‌ها نبوده است. خیلی خب، این یك قلمش.

 آمدیم رفتیم سراغ عالم مثال. عالم مثال نبوده، با خصوصیاتش و عالم برزخش همانی كه امام صادق می‌فرماید بالنسبه به عالم مثال این عالم به این بزرگی كه تازه دارند ستاره‌هایی كه سیصد و پنجاه تا چهارصد میلیون سال نوری با ما فاصله دارند، تازه دارند كشف می‌كنند. بین سیصد و پنجاه ... حالا تازه این اوّل راه است! باید بنشینیم فقط این مغز ما كه هنگ می‌كند ... چهارصد میلیون سال نوری كشف كرده‌اند ستاره را!

 حالا این‌ها كه نبوده‌اند. این عالم نسبت به عالم مثال مثل یك قطره به دریا می‌ماند! یك قطره به دریا می‌ماند¹. دیگر بروید بالا كه چه خبر است و فلان و این چیزها. این‌ها هیچ‌كدام نبوده‌اند. خدای متعال بود: کان اللَه و لم یکن معه شیء.²