جلسه ۷۶۵

 روایت دیگر هست، روایت از موسی بن جعفر همین است: كان الله و لم یكن معه شیء و الآن كما كان. بعضی‌ها آمده‌اند این روایت را انكار كرده‌اند، افرادی كه فعلا هم هستند از موجودین. آمده‌اند و گفته‌اند كه این" الآن كما كان" در روایت نیست. و این اضافه بر آن اصل روایت شده.

 خب اولا ما در مباحث اصولی داریم كه اصل در محاورات، در كلمات، عدم حذف است؛ این كه قبلا بحثش تنقیح شده است كه وقتی یك روایت، چیزی اضافه بر روایت دیگر دارد، بنا بر سهو در سقط هست، یا این‌كه بنا بر عدم بیان است، اما بنا بر اضافه به نحو عمد نیست و وثاقت راوی اقتضای جزئیت زائد را در كلام معصوم دارد ... خب چه اشكال دارد معصوم در یك روایت زائد را نفرموده باشد؟ چه ایراد دارد؟ در یك روایت معصوم فرموده باشد: كان الله و لم یكن معه شیء، خب این ایرادی ندارد. همان مقام توحید بالصرافه قبل از خلق را امام علیه السلام بیان می‌فرماید.

 یا این‌كه به آن توحیدی كه ما عرض كردیم، این كان، كان ماضویه نیست، بلكه كان به معنای ثبوت است، كان الله یعنی هو كان و هو كائن و هو یكون، منتها در مقام ثبوت تعبیر در فعل ماضی در این‌جا شده. خب این در این‌جا ایرادی ندارد.

 خب در یك جای دیگر معصوم بیاید یك كلامی را اضافه بفرماید: و الآن كما كان؛ و این چه ایرادی دارد؟ و اصل از آن‌جایی كه عدم حذف است، در این‌جا می‌توانیم بگوییم كه این الآن کما کان نیز جزء كلام معصوم علیه السلام است.

 مضافاً به این‌كه همین مسئله الآن كما كان، در این روایاتی كه امروز عرض كردم موجود است منتها با بیان دیگر. این مطالب را فعلا به عنوان تیتر بنده بیان كردم. ان‌شاءالله راجع به آنها فردا صحبت می‌كنیم.

 اللهم صلّ علی محمد و آل محمّد