جلسه ۷۶۸

 تلمیذ: البته در دائم، در موقت كه نمی‌رسد؟

 استاد: بله موقت نه، ولی دائم. فرق نمی‌كند، اصلًا ما بین عقد موقت و دائم فرقی نگذاریم، هر دو یكی است، الّا این‌كه شرائط فرق می‌كند. و به همین دلیل است كه شارع مقدس وجوب نفقه را از موقت برداشته و شرائط دائم را در آن‌جا نگذاشته. این شرائطی كه در آن‌جا ندارد دلیل بر این است كه عقد یك امر دیگری است، آن مسائل و توالی، آن اموری دیگری هستند. هم می‌شود آن‌ها را وضع كرد و هم می‌شود آن‌ها را رفع كرد. در هر دوی آن‌ها امر به دستِ شخص است.

 بله، ما چیزی به نام عقد حلیت نداریم كه منظور از آن علقه فقط آن جواز رؤیت باشد، ما یك همچنین چیزی نداریم. فقط یك عقد داریم و آن عقد نكاح و علقه نكاح است: این زن آن است و آن قابل برای ...

 از آثار عقد در این مورد، فقط همان جواز رؤیت باقی می‌ماند. یعنی حتی ممكن است یك نفر یكی دیگر را عقد بكندوبگویدمن شماراعقد می‌كنم و فقط به عنوان جواز رؤیت نه به عنوان امر دیگر. حتی در عقد نكاح می‌تواند این كار را بكند. در عین این‌كه آثار نكاح بر این مترتب است، یعنی وجوب نفقه و وجوب إسكان و سایر این‌ها هست، و فقط در آن‌جا رؤیت است. هیچ اشكال ندارد، این جواز وطی و استمتاع و امثال ذلك، لازمه ذاتی برای این نكاح، نیست. این‌ها از آثار مترتبه بر آن است، كه آن آثار مترتبه را هم می شودوضع ورفع كرد.

 مثل این كه یك نفر یك كتابی را، یك دستگاهی را یك چیزی را به یكی می‌فروشد و می‌گوید این است منتها مشروط به این كه شما این را نفروشید، در این‌جا این ایراد ندارد، در حالی كه تصرف در مبیع بأی نحو كان برای طرفین مباح است، هم آن بایع می‌تواند تصرف در آن عوض كند، و هم آن مشتری می‌تواند تصرف در معوّض و مبیع بكند. ولی می‌تواند این شرط را در این‌جا بگذارد. یا این‌كه اگر می‌خواهید بفروشید، این را به فلان كس نفروشید، این كتاب را به شخص خاص نفروشید. این‌ها همه جائز و بلا اشكال است. شروط در ضمن عقد، در صورتی كه با اصل خود عقد منافات نداشته باشد اشكال ندارد.