جلسه ۷۷۲

 اما اگر بخواهد منافاتی در این‌جا پیش بیاید، آن وقت ما نمی‌توانیم بگوییم كه مقصود از این آیه این است.

 اگر ما این آیه وإذ أخذ ربُّك ... كه می‌گوییم این آیه مربوط به عالم ذر است، ما كه می‌گوییم اصلًا مربوط به عالم ذر است، اصلًا صراحت دارد، حداقل ظهور دارد، امّا اگر شما می‌فرمایید این آیه مربوط به جریان خلقت در دنیاست، دیگر شما نمی‌توانید این را به عالم ذر بچسبانید.

 بله، ما عالم ذری داشته باشیم یا نداشته باشیم، وقتی افراد در این دنیا بیایند سرشان به سنگ بخورد، می‌گویند یا الله، یا الله!

 این را قبول داریم! خب این به عالم ذر چه مربوط است؟ چه ربطی به عالم ذر دارد؟ این چه ربطی به ... بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ ...¹ دارد؟ آن به جای خودش محفوظ این‌ها بجای خود، این یك.

 دوّم این‌كه در جائی كه روایات صریحه و صحیح السند از معصومین علیهم‌السلام نسبت به ترجمه آیات داریم یا حداقل نسبت به مفهوم آیات ـ نه حالا ترجمه ـ نسبت به محكی آیات مربوط به ذر داریم، چگونه شما این را حمل به یك معنای دنیوی می‌كنید؟ وقتی ـ عرض كردم آن دفعه خدمتتان كه ـ در جریان حضرت موسی آیه² می‌گوید كه این سحره این سحر آن‌ها را گرفت «تلقف»، گرفت و آن‌ها را باطل كرد، یعنی گرفت، حبال آن‌ها را گرفت همه را گرفت بلعید، دیگر آن وقت نمی‌توانیم بگوییم دراینجا به یك نحوی بوده، یك كاری كرده كه دیگر ازچشم آن‌ها افتاد.

 این ظهور آیه. ولی از آن طرف وقتی كه ما می‌بینیم روایت از امام موسی بن جعفر یا از امام رضا علیهم‌السلام بر این است كه همین بلع، بلع ظاهری بوده³، آن وقت دیگر ما در این‌جا بیاییم آیه را به یك معنای دیگر معنا كنیم؟! خود حضرت می‌گوید منظور از آیه این است: بلع بوده، گرفته تمام آن‌ها را بلعید، این ریسمان‌هایی كه دستشان گرفتند دیگر در دستشان هیچ نبود، خالی بود، هان!