جلسه ۷۷۸

 ان‌شاءالله امیدواریم كه خداوند دست‌مان را بگیرد، هم در فكر و هم در فهم مطالب و بعد از فهمیدن مطالب، عمل به مسائل و آن اهتمامی كه لازم است آن اهتمام را داشته باشیم.

 این راه را بزرگان رفتند. خیال نكنیم كه مطلب فقط اختصاص به الان و این موقع و این زمان دارد. بلكه در هر زمانی بوده است. در هر زمانی حوزه‌های مختلف بوده، جمعیت داشته و برای خودشان مشتری داشته است و بیا و برو داشته‌اند. امّا دركنارش می‌بینیم چند نفری بودند كه آنها هم همین درس‌ها را داشتند ولی شكلش فرق می‌كرد، نوعش فرق می‌كرد. در همان حوزه نجف مرحوم آسید احمد كربلایی هم درس می‌داد، در همان حوزه با آن حال و هوا مرحوم قاضی هم درس می‌داد، در همان حال و هوا مرحوم آخوند هم درس می‌داد. آخوند ملا حسین‌قلی ایشان هم حوزه داشت و عده خاصی شاگرد داشت. تقریرات صلاة و قضاء موجود است. توجه كردید؟ آنها هم داشتند ولی آنها از چه راهی شروع می‌كرد و در چه حال و هوایی شروع می‌كرد، ورود و خروجش نسبت به مطلب چه بود؟ آن مسأله خاص خودش را داشت. حالا آدم به فضاها و به جریانات نگاه كند، هر كس راه خودش را می‌رود. منتها انسان نباید به مسائل خرده بنگرد. راه خودش را باید برود، كار خودش را باید انجام بدهد، آنچه را كه مفید است به كار بگیرد و آنچه را كه می‌بیند موافق نیست به حوزه اهل خودش بسپارد. ان‌شاءالله.

 سؤال: جواب حضرت، اقناعی بود نه تفهیمی؟

 جواب: بله، حضرت می‌فرمایند: نَحْنُ مَعاشِرَ الانْبیآءِ امِرْنا أنْ نُکلِّمَ النّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقولِهِم¹ و الّا مسأله، بالاتر از این حرف‌هاست. كلام حضرت در اینجا این نیست كه بخواهد اشاره كند، حضرت می‌خواهد اشاره به آن حقیقت هم بكند، یعنی وقتی كه در اینجا كعبه هست، این كعبه ورود دارد، نه تنها حكومت بلكه اصلًا بر همه حقوق ورود دارد. امام رضا علیه السلام در هر جا كه باشد امام رضا علیه السلام حكم وارد را دارد، غالب و حاكم نیست. فرض كنید الان بدن امام رضا را از مشهد بیاورند و در وسط تهران دفن كنند همه آن چیزهایی كه آنجا هست از خانه، زندگی، محل، دكان، بایستی همه آنها تخریب شود؟ منتها پول‌شان را باید داد، حقوق‌شان را باید داد. اما جای دیگر برایشان منزل گرفت كه متضرّر نشوند.