
تبیین جایگاه ربالنوع در تکون موجودات
نقش عقل مجرد در تحقق و تمایز انواع مادی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دیدگاه شیخ اشراق پیرامون حقیقت «مُثل افلاطونی» یا «ارباب انواع» میپردازند. بحث با بررسی ضرورت وجود یک حقیقت علّیِ مجرد برای تحقق و صورتبندی انواع مادی آغاز میشود؛ حقیقتی که به هر نوع، هویت و تمایز میبخشد. در ادامه، ضمن اشاره به دیدگاه مشائیین و نقد علامه طباطبایی، این پرسش مطرح میشود که آیا عقل مجرد تنها مسئول ایجاد نوعیت است یا در جزئیات و عوارض مادی نیز نقش دارد. استاد با تحلیل رابطه میان ماده و مجرد، تبیین میکنند که چگونه وجود بسیط در مسیر تحقق و شکلگیری، نیازمند سلسله عللی است که در نهایت به آن حقیقت مجرد بازمیگردد. در پایان، با نگاهی به حقیقتِ وجود و سیر انسان به سوی فعلیت، بر اهمیت بهرهگیری از فرصتهای عمر پیش از رسیدن به مرحله «حساب و بدون عمل» تأکید شده است.
تبیین جایگاه ربالنوع در تکون موجودات
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دیدگاه شیخ اشراق پیرامون حقیقت «مُثل افلاطونی» یا «ارباب انواع» میپردازند. بحث با بررسی ضرورت وجود یک حقیقت علّیِ مجرد برای تحقق و صورتبندی انواع مادی آغاز میشود؛ حقیقتی که به هر نوع، هویت و تمایز میبخشد. در ادامه، ضمن اشاره به دیدگاه مشائیین و نقد علامه طباطبایی، این پرسش مطرح میشود که آیا عقل مجرد تنها مسئول ایجاد نوعیت است یا در جزئیات و عوارض مادی نیز نقش دارد. استاد با تحلیل رابطه میان ماده و مجرد، تبیین میکنند که چگونه وجود بسیط در مسیر تحقق و شکلگیری، نیازمند سلسله عللی است که در نهایت به آن حقیقت مجرد بازمیگردد. در پایان، با نگاهی به حقیقتِ وجود و سیر انسان به سوی فعلیت، بر اهمیت بهرهگیری از فرصتهای عمر پیش از رسیدن به مرحله «حساب و بدون عمل» تأکید شده است.
تبیین جایگاه ربالنوع در تکون موجودات
11مهم این است كه موقع رفتن زیر پرونده را امضا كنند این مهم است! والاّ قوت از اوست، علم از اوست، حیات از اوست و این ربالنوع كذایى كه خدا بگویم چهكارش كند كه همینطورى ما را گرفتار خودش كرده است علم را بهاندازۀ خاص خودش مىدهد و آن زمان خودش هم همان علم را مىگیرد. قدرت را مىدهد و بعد از یك مدت همان قدرت را مىگیرد. جمال را مىدهد بعد از یك مدت مىگیرد، شما عكس بیستسالگی شناسنامهتان را دارید؟ آن را نگاه كنید و عكس الآنتان را هم كنارش بگذارید، کجاست؟! رفت و تمام شد!
﴿وَمَن نُّعَمِّرۡهُ نُنَكِّسۡهُ فِي ٱلۡخَلۡقِ﴾1 بخواهیم نخواهیم بهسمت جلو هستیم. چقدر خوب است همراه این حركت بهسمت جلو نگاه به عقب نداشته باشیم! نگاه ما هم به جلو باشد، این خوب است! ما مدام نگاه به عقب داریم و نگاه به جلو نداریم! جلویمان، آیندهمان، فردایمان، كجا مىخواهیم برویم و با چه مسائلى مىخواهیم روبرو بشویم؟! مدام نگاه به عقب میکنیم.
تلمیذ: پس ارزش علم كجا مىرود، اگر ربالنوع بخواهد علم را بگیرد؟
استاد: آن علم با همان حقیقت وجودى انسان هست منتها بهواسطۀ شرایط، ذهول پیدا مىشود ولى در آن وجود انسان، حقیقت علمى در جاى خودش هست و وقتى كه به آن دنیا مىرویم آنچه كه در اینجا داده شده آنجا براى آدم مىآید نشان مىدهد! یعنى انسان همان علومى را كه در این دنیا یك زمان داشته در آنجا به علم حضورى در وجود خودش مشاهده مىكند! شما همین الآن كه دارید به من نگاه مىكنید و سرتان را بهعنوان تأیید تكان مىدهید همین حالت را در روز قیامت مىبینید و هیچ چیز ازبین نمىرود! هیچ چیز! خطورى كه الآن بر شما پیدا بشود شما در روز قیامت این خطور را به علم حضورى در نفستان [میبینید] نهاینكه فیلمش [را ببینید] فیلم چیست؟ فیلم به شما ربطى ندارد. یک چیزی است که شما مىبینید، در وجود خودتان همینطور كه الآن این حال خودتان را مىبینید روز قیامت هم همین حال را مىبینید، اینجا نشستهاید و دارید به این مطالب گوش مىدهید و دارید [درمورد] این مطالب تأمل مىكنید.
- . سوره یس (36) آیه 68.
«و ما هر كس را عمر دراز دهیم (به پیرى) در خلقتش تغییر دهیم.» (محقق)
- . سوره یس (36) آیه 68.
