
تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
بررسی نسبت اراده ولیّ الهی با قانون علیت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت وقوع معجزات انبیاء و اولیاء الهی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج در خصوص خرق قانون علیت آغاز میشود و با تحلیل چگونگی استناد افعال خارقالعاده به اراده ولیّ الهی ادامه مییابد. در این مسیر، ضمن بررسی نمونههای تاریخی مانند تبدیل عصای حضرت موسی به اژدها و معجزات منسوب به ائمه اطهار، این نکته تبیین میشود که معجزه به معنای نقض نظام هستی نیست، بلکه تصرفی است که در مراتب وجودی و عوالم ربوبی صورت میگیرد. استاد با رد نظریه طیشدن زمان در عرض، بر این نکته تأکید میکنند که اراده ولیّ الهی با عبور از عوالم مثال و ملکوت، حقیقت خارجی را در عالم ماده محقق میسازد. در نهایت، این بحث به اصلاح نگاه به مفهوم ماده و جایگاه آن در نظام هستی منجر میشود و نشان میدهد که چگونه اراده الهی، بدون شکستن قانون علیت، تغییرات بنیادین در عالم خارج ایجاد میکند.
تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت وقوع معجزات انبیاء و اولیاء الهی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج در خصوص خرق قانون علیت آغاز میشود و با تحلیل چگونگی استناد افعال خارقالعاده به اراده ولیّ الهی ادامه مییابد. در این مسیر، ضمن بررسی نمونههای تاریخی مانند تبدیل عصای حضرت موسی به اژدها و معجزات منسوب به ائمه اطهار، این نکته تبیین میشود که معجزه به معنای نقض نظام هستی نیست، بلکه تصرفی است که در مراتب وجودی و عوالم ربوبی صورت میگیرد. استاد با رد نظریه طیشدن زمان در عرض، بر این نکته تأکید میکنند که اراده ولیّ الهی با عبور از عوالم مثال و ملکوت، حقیقت خارجی را در عالم ماده محقق میسازد. در نهایت، این بحث به اصلاح نگاه به مفهوم ماده و جایگاه آن در نظام هستی منجر میشود و نشان میدهد که چگونه اراده الهی، بدون شکستن قانون علیت، تغییرات بنیادین در عالم خارج ایجاد میکند.
تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
11کیفیت ایجاد شیر از صورت روی پرده در معجزۀ امام رضا علیهالسّلام
اما سؤال من این است که امام رضا یا موسى بن جعفر1 علیهمالسّلام، دربارۀ هردو هست؛ هم راجع به موسى بن جعفر و هم راجع به امام رضا هست که آن صورت را تبدیل به شیر كردند، اینكه جنبۀ مادى ندارد پس این ماده از كجا آمد؟ دربارۀ این فكر كردهاید؟! این ماده از كجاى این كرۀ خاكى آمد؟! خب حالا حضرت جلوی چشم ما نبودند و از آن حیاط پشتى یك تكه خاك برداشتند بدون اینكه ما ببینیم! این کجای این عالم بوده است؟! امام رضا از كجا این كار را كرد؟! آیا از جایى خاك برداشت و تبدیل به یك شیر سیصد كیلویى کرد كه یك حمله كرد و طرف را در شکمش داد و پى كارش رفت؟! و مىخواست سراغ مأمون برود، حضرت فرمودند: بشین بابا همین یكى بس است، غذاى امروزت بود! حالا بعد ببینیم این چهكار مىكند فعلاً برای امروز غذایت را دادیم.2 این سیصد كیلو وزن از كجا آمد؟! آنچه که شما اشكال كردید الآن روشن مىشود.
تلمیذ: این ماده كه خورد كجا رفت؟
استاد: شما رفتید سراغ بعد، ما هنوز داریم اولش را میگوییم حالا آنهم یك مسئلۀ دیگر است! ضمناً ماده نبود، نر بود!! شما ماده و نرش را دیدید؟! آنچه را که من چیز کردم، نر بود و ماده نبود، حالا نمیدانم شاید هم ماده بوده است!
علىٰكلّحال حالا این سیصد كیلو شیری که در اینجا هست بالأخره سیصد كیلو وزن است، روى هوا كه نیست یا قضیۀ حضرت موسی علیهالسّلام خب این چوبى كه هست یك چوب اینقدرى است و وزنش چقدر است؟! نیم كیلو، حالا فوقش خیلى چوب گردنکلفتی باشد كه از عهدۀ گرگ هم بربیاید یک کیلو است.﴿حَيَّةٞ تَسۡعَىٰ﴾ كه حضرت موسى هم فرار کرد، آن موسی كه یك مشت به آن شخص زد و او را روى زمین خواباند! این چه چیزی بوده كه این دررفته است! حتماً باید یك حیۀ صد كیلویى بوده كه خلاصه همه را [ترسانده است]. این وزن از كجا آمد؟! حضرت موسى از كجا خاك برداشت؟! بالأخره ماده است و باید یك خاكى از یک جا بردارد، سنگى بردارد، آب، خاك، درخت، برگ، سبزه و... درحالىكه كارى نكرد و همینجا حىّ و حاضر ایستاد و هیچ كار هم نكرد بلکه یكدفعه عصا را اینطورى مىاندازد و مىشود: ﴿حَيَّةٞ تَسۡعَىٰ﴾، این عصایى كه یك كیلو وزنش بود صد یا 150 کیلو میشود كه همه را مىبلعد و كارهاى سحره را [باطل] مىكند.
- . عیون اخبار الرضا علیهالسّلام، ج ٢، ص ١٧١؛ معاد شناسی، ج 1، ص 228.
- . همان.
