تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء

تلمیذ: جواب مرحوم علامه براى اسكات خصم بوده و نخواسته‌اند علیت طولیه را مطرح بكنند؟!

استاد: من نمى‌دانم. هرطورى ‌كه قائل تأویل هست، من در جاى دیگر ندیدم ایشان به این كیفیت بیان كنند. اگر [بیان] كرده‌اند شاید به‌ این نحوه بشود [تأویل كرد] اما اگر بوده، نمى‌دانم و اطلاع ندارم.

تلمیذ: آیا لازم نیست در اینجا ولىّ الهى قوانین عالم ماده را هم رعایت بكند؟ چون طبق فرمایشى كه فرمودید مى‌سازد بااینكه قوانین عالم طبیعت را هم رعایت بكند، بدون اینكه آنها را به‌هم بزند.

استاد: به‌هم بزند چه اشكال دارد؟!

تلمیذ: ولی از آن‌طرف اقتضاى اولیاء الهى این است كه قوانین همۀ عوالم را رعایت كنند.

استاد: چه كسى گفته؟! نه به‌هم نزده است همان‌طورى‌كه این عوالم خلق شده همان‌طور هم ولىّ الهى به همان كیفیت انجام مى‌دهد و به‌هم نمى‌زند. ببینید معنای به‌هم زدن این است كه یک مسئله‌اى خارج از اراده و رضا و مشیت پروردگار در اینجا تحقق پیدا بكند. آن‌هم كه این نیست. مسئله این نیست و نظام سر جایش هست و هزارطور مسئله دارد.

براى تحقق یك شى‌ء لازم نیست كه [حتماً] یك صورت داشته باشد، شما سرتان درد مى‌گیرد هم مى‌توانید استامینوفن بخورید خوب شوید، هم مى‌توانید آسپرین و امثال‌ذلك بخورید، هم مى‌توانید جوشانده و چیزهاى قدیمى كه خدا نصیب كسى نكند بخورید که آدم از هرچه سر درد است خلاصه چیز می‌شود و هم مى‌توانید كه به منزل بروید و... خدا آن روزى را نیاورد كه دعوایتان بشود، با كفگیر و ملاقه چنان بر فرقتان بكوبند كه چرا دیر آمدى؟! چرا زود آمدى؟! چرا با خودت ماست و چه را نیاوردى؟! دیگر سردرد را فراموش كنید!

همه نوع راه هست و براى فراموش كردن سردرد این‌هم هست! یك راه دیگر هم وجود دارد آن‌هم اینكه یك كسى مى‌آید روى سر شما دست مى‌گذارد و یك حمد مى‌خواند و شما سردردتان خوب مى‌شود. دیگر خرق عالم و خرق نظام نشده است! آن یك‌طور و این‌هم یك‌طور است.