بداهت مفهوم وجود و ناتوانی ذهن از درک حقیقت آن

مباحث فلسفی یک مباحث دُگم و محدود و مقیّد به اراده و اختیار نویسنده نیستند، بلکه قوانینی هستند که هر کس این قوانین را فرابگیرد می‌تواند از مطالب آن محدوده جهش کند و به مطالب دیگر برسد.

اینکه آن روز شما فرمودید که من به استادم فلان مسئله را گفتم و ایشان گفت: «این فلسفه نیست» این حرف کاملاً غلط است؛ چون مباحث فلسفی از اول که به این شکل نبوده‌اند، چند تا قانون بیشتر نبوده است.

آمده‌اند و فکر کرده‌اند و همان قوانین را توسعه داده‌اند و دوباره بعدی‌ها آمده‌اند و فکر کرده‌اند و آن را توسعه داده‌اند. ممکن است شما همین قوانین را بخوانید و شروع به توسعه دادن کنید چون تمام پایه فلسفه بر اساس چند تا قانون اصالة الوجود و وحدت وجود و... است.

حتّی وحدت حقّۀ حقیقیّه را که ملاّصدرا آورده است مگر غیر از این است؟! مسئلۀ حرکت جوهریّه از زمان ملاّصدرا پیدا شده است و هر چند می‌گویند که قبلش هم مثلاً یک اسمی از آن بوده است.

پس قانون فلسفی آن قانونی است که مبتنی بر قواعد عقلی است، این را قانون فلسفی می‌گویند؛ حالا هرچه می‌خواهد باشد. شما بیا پانزده‌تا بنا براین مبنا اضافه کن، باز شما از فلسفه خارج نشده‌اید و داخل در فلسفه هستید. به‌طورکلّی به‌کارگیری ابزار و اصول فلسفی و از آنجا به مبانی دیگر و بناهای دیگر رسیدن هم از حدود فلسفه است. 

تطبیق متن: [الفریدة الأولی فی الوجُود وَ العَدمْ، غُرَرٌ فِی بَدَاهَةِ الْوجُود]

تعریف لفظی وجود

و انّه غنیّ عن التّعریف الحقیقیّ وجود بی‌نیاز از تعریف است، و إنّ ما ذکروا¹ له من المعرّفات و آن تعریفاتی که آقایان حکماء فرموده‌اند تعریفٌ لفظیّ؛²

تعریف لفظی است، اما انسان نمی‌تواند وجود را به تعریف حقیقی تعریف کند. (مُعرِّفُ الْوُجُودِ) تمام تعریفاتی که برای وجود شمرده‌اند کـ «الثابت العین»، مانند ثابت العین 

وجود آن است که تحقّق خارجی دارد، تقرر دارد و عین آن تقرر دارد «الثابت العین» یعنی تحقّق خارجی دارد،