اصالت وجود و نقش آن در حقیقت و مجاز
معیار تشخیص واقعیت و مفاهیم کلی در فلسفه
اصالت وجود محور اصلی این جلسه است و آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی توضیح می‌دهد چرا این بحث، پایه بسیاری از مسائل فلسفی به شمار می‌آید. ایشان ابتدا معنای اصالت وجود را با طرح پرسش «واقعیت چیست و مجاز چیست؟» آغاز می‌کند و با مثال‌هایی از حقیقت و مجاز، شیوه شکل‌گیری مفاهیم کلی در ذهن را توضیح می‌دهد. سپس با بررسی استعاره، اختلاف دیدگاه‌ها درباره حقیقت و مجاز، و نمونه‌هایی از مباحث اصولی مانند دلالت صیغه امر، نشان می‌دهد که ذهن چگونه مفاهیم عام را از مصادیق گوناگون انتزاع می‌کند. در ادامه، همین تحلیل را به مفاهیمی مانند جنس، نوع و حیوان تعمیم می‌دهد تا روشن شود مفهوم وجود نیز به عنوان معنایی کلی بر همه موجودات صدق می‌کند. نتیجه بحث، آماده شدن برای فهم دقیق‌تر مبانی اصالت وجود و نقش بنیادین آن در تحلیل دیگر مسائل فلسفی است.
اصالت وجود و نقش آن در حقیقت و مجاز
توضیحات:
اصالت وجود محور اصلی این جلسه است و آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی توضیح می‌دهد چرا این بحث، پایه بسیاری از مسائل فلسفی به شمار می‌آید. ایشان ابتدا معنای اصالت وجود را با طرح پرسش «واقعیت چیست و مجاز چیست؟» آغاز می‌کند و با مثال‌هایی از حقیقت و مجاز، شیوه شکل‌گیری مفاهیم کلی در ذهن را توضیح می‌دهد. سپس با بررسی استعاره، اختلاف دیدگاه‌ها درباره حقیقت و مجاز، و نمونه‌هایی از مباحث اصولی مانند دلالت صیغه امر، نشان می‌دهد که ذهن چگونه مفاهیم عام را از مصادیق گوناگون انتزاع می‌کند. در ادامه، همین تحلیل را به مفاهیمی مانند جنس، نوع و حیوان تعمیم می‌دهد تا روشن شود مفهوم وجود نیز به عنوان معنایی کلی بر همه موجودات صدق می‌کند. نتیجه بحث، آماده شدن برای فهم دقیق‌تر مبانی اصالت وجود و نقش بنیادین آن در تحلیل دیگر مسائل فلسفی است.
اصالت وجود و نقش آن در حقیقت و مجاز
11ابهام در معنای وجود و صدق آن بر تمام موجودات
پس بنابراین ما حصل مطالب امروز این است که آن معنای کلّی و مبهمی که قابل صدق بر تمام افراد متعدده است آن معنا وجود می‌شود. پس وجود عبارت است از آن معنای مبهمی که ذهن ما می‌تواند آن را بپردازد و آن معنا را هم به خدا بزند و هم به جبرئیل بزند و هم به عبد عاصی بزند. یعنی آن را می‌تواند به همه اینها بزند.
إن‌شاءالله روی این مطلب یک قدری مطالعه بکنیم تا برسیم به اینکه [قائلین به] اصالةالوجود چه می‌خواهند بگویند و چرا مبحث وجود، ریشه تمام مسائل فلسفی است؟ و إن‌شاءالله در بند این هم نباشید که چقدر می‌خوانیم خلاصه کم یا زیاد و این حرف‌ها این را یک توسعه‌ای به ما بدهید که از این نقطه نظر دست ما باز باشد.
اللَهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد