جلسه ۷۳

تایید این مطلب این است که خود مردم هم این مطلب را می‌فهمند، من‌باب‌مثال اگر شخصی یک کتاب را بیرون انداخت و این کتاب از بین رفت و پوسید و مضمحل شد و با آشغال‌ها یکی شد، و بعد شما پنبه و بازماندۀ آن را جمع کردید و دادید با آن برایتان یک کتاب درست بکنند و آن را صفحه‌بندی بکنند و دوباره تمام همان مطالب قبلی را در آن پیاده کردید، آیا صاحب اول می‌تواند از شما مطالبه بکند و بگوید که کتاب من را بده؟ آیا می‌تواند چنین کاری را بکند؟ نه، نمی‌تواند این کار را بکند چون این که دیگر آن کتاب قبلی نیست، پس صاحب اول این کتاب نمی‌تواند از شما دیگر مطالبه بکند و بگوید که این همان کتاب من است، چون می‌گوییم که این کجا همان است؟! کتاب تو خاک شد، پوسید و از بین رفت، اینکه الآن من دارم مماثل با آن است که با آن فرقی ندارد.

حالا اگر بگوییم که این شیء خود همان شیء قبلی است یعنی این شیء، تشخّص همان قبلی باشد، در این‌صورت این اشکال پیش می‌آید که اگر این شیء که در روز پنج‌شنبه هست همان شیئی است که در روز شنبه وجود داشته است پس این شیء در یک‌شنبه و دوشنبه و سه‌شنبه و چهارشنبه کجا بوده است یعنی در کجای این عالَم بوده است؟

اشراف انسان به صورت حقیقی اشیاء در روز قیامت

تلمیذ: آیا زمان هم قابل اعاده نیست؟

استاد: بله، زمان هم قابل اعاده نیست، زمان دیگر برگشت ندارد. شنبه رفت و زمانیّات هم رفتند، یعنی شنبه و آن افرادی هم که در شنبه بودند رفتند. اگر زمان قابل اعاده باشد تمام آن افرادی که در شنبه بودند هم باید برگردند، یعنی تمام لوازم هم باید برگردند؛ حسن، حسین، تقی، کرات و آسمان‌ها همۀ اینها باید دوباره برگردند. شما که نمی‌توانید فقط زمان مال زید را برگردانید، چون زمان اختصاص به زید ندارد بلکه زید در زمان و مقهور زمان است، نه‌اینکه زمان تکّه‌تکّه مثل لباس باشد که یک تکّۀ از زمان مالِ زید باشد و یک تکّه مال دیگری باشد مثل‌اینکه الآن زید یک لباس دارد که مختصّ به خودش است و شما هم یک لباسی دارید که مختصّ به خودتان است.