جلسه ۱۰۶

تلمیذ: همان موقع با او‌ می‌آید.

استاد: می‌دانم، آیا این حرکت بعد از آن ماده پیدا می‌شود؟! یعنی ماده با حرکت خلق می‌شود یا حرکت قبلاً پیدا شده است؟!

تلمیذ: به‌دنبال آن می‌آید‌.

استاد: احسنت، پس حرکت همیشه به‌دنبال ماده است، این‌طور نیست که ماده به‌دنبال حرکت باشد یعنی وقتی که شما استارت می‌زنید با استارت زدن شما جرقه در شمع‌ها و پیستون می‌رود و شروع می‌کند به حرکت درآوردن و ماشین شروع به حرکت می‌کند، آیا قبل از اینکه این جرقه زده شود ماشین حرکت می‌کند؟! نمی‌کند، جرقه از کجا زده می‌شود؟! بنزین، بنزین باید در آنها برود که جرقه زده شود و بعد این بنزین شروع به اشتعال کند، آیا قبل از اینکه بنزین در این پیستون‌ها و امثال‌ذلک برود و آن مخزن شروع به اشتعال کند، حرکتی بوده است؟! آیا قبلش اشتعالی بوده است؟! قبلش نبوده است یعنی هم‌زمان با رفتن بنزین به آنجا جرقه هم زده می‌شود.

آیا قبل از اینکه مادۀ این عالم خلق شود حرکت جوهری بوده است؟! حرکت جوهری که نبوده است.

تلمیذ: خود خلقش حرکت نبوده است؟!

استاد: خود خلق که از حرکت نیست، حرکت همیشه تابع متحرک است، تا شما نباشید که حرکت معنا ندارد شما خودتان را کنار بگذارید و حرکتی تصور کنید، [آیا می‌شود؟!] این شما هستید که حرکت می‌کنید، منم که حرکت می‌کنم، دست من است که حرکت می‌کند، هر حرکتی متحرک می‌خواهد، متحرک همان دست است، دست حرکت می‌کند. بله، دست در وقتی که حرکت می‌کند جدای از حرکت نیست اما ممکن است دست باشد و حرکت نباشد. حالا برای اینکه این ماده شروع به حرکت کند آیا خدا نباید اوّل جرقه بزند و ماده را خلق کند؟! آیا قبل از اینکه ماده را خلق کند زمان بوده است؟! زمان نبوده است، با خلق ماده زمان پیدا می‌شود، حرکت پیدا می‌شود، تغییر پیدا می‌شود، قوه و فعل پیدا می‌شود، همۀ اینها پیدا می‌شود. صحبت در این است که آن ماده کجا است.