جلسه ۱۱۵

تلمیذ: این تشکیک در مظاهر هست که عرفا می‌گویند یا تشکیک در مراتب وجود است؟

استاد: فرقی نمی‌کند، مگر مرتبۀ وجود و مظاهر وجود دوتا است؟! چرا اینها دوتا است؟! شما هر مظهری را یک مرتبه بگیرید، چه اشکالی دارد؟!

تلمیذ: خود همین تشکیکی که می‌گوییم برای کثرت است.

استاد: کثرت باشد، ما در واقع کثرت واقعیۀ حقیقیۀ داریم، با وحدت واقعیۀ حقیقیه.

تلمیذ: کثرت در عین وحدت است.

استاد: پس این عینیت چیست؟

الآن این پارچ حظّ وجودی بیشتری از این لیوان دارد یا ندارد؟! شما مرتبۀ عرضی را نگاه کنید.

تلمیذ: ما قبول داریم ولی بالأخره در اینجا تشخّص ...

استاد: بسیار خوب! حالا دارد یا ندارد؟!

أللهم صل علی محمد و آل محمد